Op excursie bij de Iraakse buren

Soms gaan militairen van de Amerikaanse legerbasis Kamp Anaconda in Irak op excursie in het buurdorp. Ze leren de dorpelingen het belang van goed tandenpoetsen en hebben een hele leuke dag.

Er is een concert op de grootste Amerikaanse basis in Irak, Kamp Anaconda. In de bioscoop, waar de nieuwste films draaien en popcorn en cola worden verkocht, treedt vanavond de soldatenband `USA Express' op. De zaal is halfvol met militairen. Hun collega's bevinden zich in de enorme sportschool, het zwembad of in de salsa-tent.

Kamp Anaconda is de logistieke as in Irak voor het Amerikaanse leger. Zware Antonov-vrachtvliegtuigen leveren tonnen aan voedsel, wapens en goederen aan die vervolgens vanaf de basis naar andere Amerikaanse kampementen in heel het land worden gereden. Anaconda ligt midden in de sunnitische driehoek, een duidelijker aanduiding mag van het Amerikaanse leger niet worden gegeven. Er wonen en werken 20.000 soldaten, van wie velen nooit in contact komen met de Iraakse bevolking.

Het vervoer op de basis wordt geregeld door Filippijnse gastarbeiders die met gloednieuwe personenbusjes glimlachend tussen woonwagens, vliegveld en restaurants pendelen. Daar serveren Pakistani's vier keer per dag voedsel variërend van hamburgers tot Thaise kip. Lokale werknemers, Irakezen, leggen in de zon de laatste hand aan het tweede zwembad, dat op de Amerikaanse onafhankelijkheidsdag, de vierde juli, feestelijk geopend zal worden. Overal zoemen airconditionings, iedereen zwaait naar elkaar. ,,Als het in Irak zo goed gaat als hier op de basis wordt dit een fantastisch land'', voorspelt soldaat Darius Lips uit Alabama in de grote sportschool.

,,We hebben het goed hier'', bevestigt Majoor R. Spiegel. Hij is hoofdredacteur van de lokale krant, de Anaconda Times en legervoorlichter. Iedere week neemt hij een anti-malaria pil tegen de muggen en twee keer per dag mailt hij naar het thuisfront. Als de band `USA Express' de kraker `Proud to be an American soldier' speelt, een lied over vlaggen die voor vrijheid staan, en Gods zegen voor Verenigde Staten, staat hij op uit zijn stoel uit respect, net als de andere aanwezigen bij het concert.

In de vier maanden dat majoor Spiegel op Kamp Anaconda woont, is hij twee keer `buiten' geweest. Een keer ging hij per helikopter naar het betonnen prikkeldraadpaleis van de Amerikaanse regering in Irak en een keer bezocht hij het buurdorpje van Kamp Anaconda, Bani Tamin.

Vandaag staat er weer een excursie naar Bani Tamin het programma. Om het dorpje te belonen voor het niet afschieten van mortieren op de basis, zetten majoor Spiegel en zijn soldaten er vandaag een mobiele kliniek op. Meer dan 30 soldaten en artsen rijden in een colonne van 18 gepantserde terreinwagens en één tank richting het dorpje waar ongeveer 100 mensen wonen. Het is vier minuten rijden. ,,Als er iets gebeurt, trekken we ons terug in de lokale school en wachten op hulp'', zegt majoor Spiegel. ,,Dit dorp is goedwillend, maar met het dorp ernaast hebben we vaak problemen. Die schieten voortdurend op onze basis.''

Als de colonne stilhoudt, nemen de soldaten direct veiligheidsmaatregelen. Alle terreinwagens parkeren met de neus naar voren tegen een schoolgebouw en één blokkeert de toegangspoort. De tank neemt een strategische positie in bij de weg. Scherpschutters inspecteren het dak. ,,Laat de patiënten maar komen'', zegt majoor Spiegel.

Hordes kinderen dansen rond de Amerikanen als uiteindelijk de `sjiek' komt, waarmee Spiegel lokale sjeik Youssef Ibrahim bedoelt. Ibrahim heeft een schaaltje water bij zich en vraagt of majoor Spiegel ervan wil drinken. De sjeik zegt dat het slootwater is en dat iedereen in het dorp het wel moet drinken omdat de Amerikanen hun belofte om vers water te regelen na een jaar nog steeds niet zijn nagekomen. Majoor Spiegel verwijst Ibrahim snel door naar een meerdere.

Terwijl de helft van de soldaten foto's maakt van dorpelingen, onderzoekt de andere helft de hele bevolking van Bani Tamin. Nadruk wordt gelegd op mondhygiëne. ,,Iedere-dag-uw-tanden-poetsen!'', gebiedt soldate Elisabeth Jarry in het Engels de dames Umm Nathmen en Umm Furad. De laatste mist haar boventanden en steekt de steel van de tandenborstel in haar mond. Als ze klaar zijn, plakt Jarry een sticker met de tekst `Tooth fitness class' op de zwarte abaya's, tot de grond reikende losse jurken, van het tweetal. Daarna krijgen ze een pakketje met hotelshampooflesjes, tandpasta en snoep mee. Tevreden schuifelen ze terug naar het dorp. ,,Tanden poetsen is zo belangrijk'', zegt Jarry.

Majoor Michal Myslensky is dolblij. Hij onderzoekt verscheidene zieke kinderen. In de zeven maanden dat hij in Irak is, heeft hij nooit een voet buiten Kamp Anaconda gezet. Hij schaamt zich dood voor het Abu Ghraib schandaal waarbij foto's van mishandelingen en vernedering van Iraakse gevangenen door Amerikaanse militairen het Amerikaanse leger in verlegenheid brachten. ,,Ik wil het beeld van de vreselijke Amerikaan veranderen door hier goed te doen. Jammer genoeg kunnen we wegens de veiligheidssituatie bijna niet naar buiten.''

Kinderen spelen met de soldaten, Iraakse mannen slaan majoor Spiegel kameraadschappelijk op zijn rug en iedereen is blij. Aan het andere, opstandige dorp wordt niet meer gedacht. ,,Het was een hele leuke dag'', zegt Majoor Spiegel op de terugweg in de terreinwagen. ,,Dit soort dingen moeten we vaker doen.''