`Niet te snel vrije post'

Een vrije postmarkt in 2007, wil minister Brinkhorst. De Kamer spreekt maandag met hem over postzegelprijs en concurrentie voor TPG.

Na telecom en energie komt nu ook voor de post de complete liberalisering van de markt in beeld. Voor de Europese Unie geldt als uiterste datum 2009, maar voorlopers Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zullen wellicht al twee jaar eerder hun postmarkten geheel vrijgeven.

De Tweede Kamer spreekt volgende week maandag uitvoerig met minister van Economische Zaken Brinkhorst – verantwoordelijk voor postzaken – over diens eind maart verschenen Nota Post, ook wel de `postvisie' genoemd. Brinkhorst is voorstander van liberalisering in 2007, maar alleen indien de andere twee `voorlopers' binnen de EU dat ook doen. Zo zouden de beste kansen worden gecreëerd voor TPG, ontstaan uit het voormalige staatsbedrijf der Post, Telefonie en Telegrafie, om te concurreren op een Europese markt die zich naar verwachting snel zal consolideren. Grote tegenstrever is Deutsche Post World Net, in Nederland eigenaar van Van Gend & Loos (nu onderdeel van DHL) en van Selekt Mail.

In Nederland gaat het om een markt die nu voor de helft vrij is. TPG heeft voor de andere helft een concessie gekregen voor diensten als bezorging van brieven tot 100 gram, het beheren van postkantoren en de rode brievenbussen. Op de markt van de zakelijke post ondervindt het bedrijf concurrentie van een aantal kleinere spelers, waaronder Sandd en Selekt Mail.

Directeur John Kuiper van Selekt Mail, dat zich bezighoudt met partijenpost zoals postordercatalogi, wil liever eerder dan later een geheel vrije markt, en in elk geval niet wachten tot Duitsland en Groot-Brittannië zo ver zijn. ,,Spreek een harde datum af, wij moeten ook investeringen doen'', zegt Kuiper. Ook wil Selekt Mail een steviger rol voor toezichthouder Opta en toegang tot het postcodebestand, waarvan TPG eigenaar is. Selekt Mail en Opta verloren eerder dit jaar een juridisch gevecht tegen TPG over de bezorging van belastingbiljetten.

In de Kamer wordt verschillend gedacht over de plannen van Brinkhorst. Het CDA steunt hem. ,,We moeten niet verder gaan dan de ons omringende landen'', zegt CDA-woordvoerster Vroonhoven-Kok. ,,Ik begrijp overigens niet waarom Brinkhorst de situatie in Frankrijk niet in zijn beslissing meeneemt, daar zijn ze nog veel minder ver met de marktopening.'' Het Franse La Poste is eveneens een in aanleg machtige speler op de Europese markt.

Ook VVD-woordvoerster Van Egerschot bevreemdt het dat Brinkhorst de Fransen niet bij zijn `visie' betrekt. ,,Dat land zit potdicht.'' Over het jaartal 2007 voor liberalisering zegt zij: ,, Wij vinden het zeer onverstandig om dat te laten afhangen van de situatie in Duitsland en Engeland. Het is onduidelijk wat Brinkhorst verstaat onder `voldoende geliberaliseerd'. Dat is een subjectief begrip. In Engeland wordt de post al bezorgd door de melkboer. Hoe ver moeten ze gaan voordat we van volledige liberalisering spreken?''.

Kamerlid Crone (PvdA) wil dat de minister nog een studie laat verrichten naar de sector. Zullen vele kleine, gespecialiseerde bedrijven het beeld van de markt bepalen, of juist enkele grote bedrijven? Hijzelf ziet een machtsstrijd tussen enkele grote spelers op de postmarkt. ,,Ik wil in dat geval passende regulering, met sterkere bevoegdheden voor de Opta, om bedrijven en consumenten te beschermen tegen een te grote macht van enkele grote postbedrijven'', zegt Crone.

De meeste postbedrijven hebben de afgelopen tijd intensief gelobbyed in de Tweede Kamer. De belangen zijn groot. Met name TPG heeft als grootste partij op de postmarkt veel te verliezen. Hoewel het bedrijf vorige week een beroep won tegen bevriezing van de postzegelprijs tot 2007, handhaaft het nu vrijwillig die prijs op 39 cent. Daarbij neemt het een verlies van maximaal 150 miljoen euro aan inkomsten op de koop toe.

,,Heel slim van ze'', meent CDA-woordvoerster Vroonhoven. ,,En goed voor de publieke opinie. Ze mogen de prijs verhogen, maar nemen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid door het niet te doen. Ik ben daar ongelooflijk blij mee.''

TPG wil voorafgaand aan het debat van maandag niet de politiek voor het hoofd stoten en zegde om die reden een vraaggesprek van deze krant met topman Peter Bakker over de postproblematiek af.