Libische rechtspraak

De Bulgaar Veselin Topalov heeft in Tripoli niet alleen de taak om daar wereldkampioen van de FIDE te worden, maar ook om met simultaanséances sympathie voor Bulgarije op te wekken.

Vorige maand werd in Libië een geruchtmakend proces gevoerd waarin vijf Bulgaarse verpleegsters en een Palestijnse arts ter dood werden veroordeeld. Ze waren al in 1999 gearresteerd op de beschuldiging dat ze met opzet, als wetenschappelijk experiment, honderden Libische kinderen met het aidsvirus besmet zouden hebben. Naar eigen zeggen zijn ze de afgelopen jaren gemarteld om een bekentenis af te dwingen, maar ze houden hun onschuld vol.

Buiten Libië gelooft niemand in hun schuld en op het proces verklaarde de Franse ontdekker van het aidsvirus Luc Montagnier dat de besmetting veroorzaakt was door slechte hygiënische omstandigheden waar de verpleegsters en de arts niets aan konden doen. Toch werden ze veroordeeld tot de dood voor het vuurpeleton.

Topalov moet nu bijdragen aan hun redding, evenals de Bulgaarse Antoaneta Stefanova, die kort geleden wereldkampioen bij de vrouwen werd. Zij kwam naar Tripoli in de hoop om in te mogen vallen voor een van de spelers die niet bij het wereldkampioenschap waren komen opdagen, en ook om die simultaans te geven.

Maar allebei mocht het niet. En inderdaad, zou het niet een zedeloze vertoning zijn als de 25-jarige en beeldschone Stefanova in een simultaan dertig Libische mannen zou verslaan? En zou het niet een bewijs te meer zijn dat die Bulgaarse vrouwen door de duivel zijn bezeten?

Topalov is een man en mag waarschijnlijk wel simultaan spelen. Het is niet ongewoon dat er tijdens een belangrijk schaakevenement wat nevenactiviteiten zijn. Maar goodwill verwerven om een gerechtelijke seriemoord te verhinderen, dat is iets nieuws en daarvoor moest het wereldkampioenschap wel naar Libië komen.

Loek van Wely heeft maar kort van Tripoli mogen genieten. Zijn uitschakeling in de tweede ronde door de Rus Valeri Filippov heeft in ieder geval het voordeel dat hij op tijd terug is voor het Nederlands kampioenschap, dat op 30 juni begint.

Tegen Gert Ligterink van de Volkskrant zei hij dat hij zich niet goed had kunnen voorbereiden, omdat hij in augustus gaat trouwen. Wel heb je ooit! ,,Juf, ik kon mijn huiswerk niet doen, want mijn nichtje gaat volgend jaar trouwen.''

Laat ik niet overdrijven, anders lijkt het nog of ik hem wil demoniseren. In de familie Van Wely schijnen bruiloften evenementen te zijn van een allure zoals vroeger op de godenberg Olympus. Het bleek ook al in 2002 tijdens de olympiade in Bled, toen Loek een paar dagen vrij nam van de wedstrijd om in Nederland de bruiloft van zijn zusje te bezoeken.

Wit Filippov-zwart Van Wely, eerste partij

1. Pg1-f3 c7-c5 2. c2-c4 Pg8-f6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. c4xd5 Pf6xd5 5. e2-e4 Pd5-b4 6. Lf1-c4 Pb4-d3+ 7. Ke1-e2 Pd3-f4+ 8. Ke2-f1 Pf4-e6 9. b2-b4 c5xb4 10. Pc3-e2 Pe6-c7 11. d2-d4 e7-e6 12. h2-h4 Deze stelling had Van Wely al eens in Loginov-Van Wely, Aeroflottoernooi 2002. Na 12...b5 13. Ld3 Lb7 ontstond een scherpe strijd die wit ten slotte won. 12...Pb8-d7 13. h4-h5 h7-h6 14. Lc1-f4 Pd7-b6 15. Lc4-d3 Lc8-d7 Zwart staat een pion voor, maar zijn koning zal moeilijk een goede plek vinden, omdat de korte rochade erg gevaarlijk is.

Wits koning staat veilig, al mag hij niet meer rocheren. 16. Pf3-e5 Ld7-a4 17. Dd1-d2 Lf8-e7 Omdat hij toch niet kort wil rocheren had hij beter meteen 17...Pb5 kunnen spelen en de loper laten staan.

Na 17...Pb5 (dreigt 18...Pxd4) 18. Kg1 Tc8 heeft zwart goed tegenspel. 18. Th1-h3 Pc7-b5 19. Th3-g3 Nu kan zwart de g-pion moeilijk dekken. Na 19...Kf8 20. Db2 schijnt de witte dame gevaarlijk naar g7 en 17...Lf8 doe je niet graag. 19...Pb5xd4 20. Tg3xg7 Th8-f8 21. Ta1-c1 Le7-f6 22. Tg7-g3 Pd4xe2 23. Dd2xe2 Lf6xe5 Wit stond beter, maar 23...a6 of misschien zelfs 23...Tc8 was een betere verdediging. 24. Lf4xe5 Ta8-c8 25. Tc1xc8 Pb6xc8

MmheldMm

agmMmgmM

MmMmgmMa

mMmMCMmG

iaMmGmMm

mMmImMDM

GmMmKAGm

mMmMmLmM

En dit is een blunder. Na 25...Dxc8 26. De3 zou wit duidelijk voordeel hebben, maar nu is het meteen verloren. 26. Le5-g7 Wint de kwaliteit, want 26...Tg8 zou op slag verliezen wegens 27. Lf6. 26...Dd8-a5 27. Lg7xf8 Ke8xf8 28. De2-d2 Pc8-e7 29. Dd2xh6+ Kf8-e8 30. Dh6-g5 Da5-b6 31. h5-h6 Pe7-g6 32. h6-h7 Db6-d4 33. Kf1-g1 Zwart gaf op.