JSF kost 7 mln dollar meer dan gedacht

Het Amerikaanse jachtvliegtuig Joint Strike Fighter (JSF), de beoogde opvolger van de F-16, valt veel duurder uit dan gedacht. Uit een brief die het kabinet gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd blijkt dat het toestel ruim 45 miljoen dollar gaat kosten. Dat is 7 miljoen meer dan geraamd. Eerder werd al bekend dat de totale kosten van het ontwikkelingsprogramma ruim 22 procent hoger uitvallen dan gedacht, naar totaal 40,5 miljard dollar.

Nederland participeert mee in de ontwikkeling van de JSF. Het vorige kabinet besloot twee jaar geleden om daar 800 miljoen dollar te steken. Nederlandse bedrijven zouden de kans krijgen opdrachten voor het project binnen te halen, vooral bedoeld voor hoog technologische producten. Inmiddels kampt het JSF-project met steeds meer tegenslagen. Naast de gestegen kosten, is het ook onzeker of de beoogde orderstroom voor de Nederlandse bedrijven wel gehaald wordt.

Uit een recente rapportage van de auditdienst van de ministeries van Defensie en Economische Zaken (EZ) blijkt dat EZ niet in het bezit is van de getekende contracten. Ook maakte de orderadministratie het niet mogelijk om inzicht te verkrijgen ,,in hoeverre het stimuleren van technologische ontwikkeling in Nederland wordt gerealiseerd'', aldus de rapportage.

De verschillende tegenvallers in het JSF-project hebben gevolgen voor de zogenaamde `business case', een rekenmodel dat het kabinet hanteert. De business case onderbouwt volgens het kabinet dat meedoen met de ontwikkeling van de Amerikaanse jager niet duurder is dan het `van de plank' kopen van kant en klare vliegtuigen. Daarvoor worden verschillende aannames gebruikt, waaronder het totaal aantal te bouwen toestellen en de dollarkoers. Nu deze aannamens veranderen, staat ook de business case onder druk. Zo zullen stijgende kosten van het programma negatieve gevolgen hebben op het totaal aantal te produceren en te verkopen vliegtuigen.

De vaste kamercommissie voor Defensie heeft de regering inmiddels verzocht om het rekenmodel opnieuw in te vullen met actuele gegevens. Het kabinet is daar vooralsnog niet op ingegaan. Aanstaande woensdag praat de Tweede Kamer met staatssecretaris Van der Knaap (Defensie) over het JSF-project.