Doctor af

Jan Hendrik Schön, wetenschappelijk topvervalser, raakt zijn doctorsgraad kwijt. Een commissie van 12 hoogleraren van de Universiteit van Konstanz, zijn alma mater, sommeert hem het diploma te retourneren dat hij in 1998 ontving. Volgens commissielid Wolfgang Dieterich heeft Schön zijn ``entreekaartje tot de wetenschappelijke wereld misbruikt'' en ``de waardigheid van het doctoraat geschonden''.

De Duitse fysicus publiceerde tussen 1998 en 2002 tientallen spectaculaire artikelen in gerenommeerde bladen (waaronder Science, Nature en Applied Physics Letters). Schöns onderzoeksresultaten maakten hem in de ogen van collega's tot kandidaat-Nobelprijswinnaar. Aan Schöns bliksemcarrière kwam een abrupt einde toen bleek dat hij een figuur met proefresultaten voor een tweede keer had gepubliceerd. Toen werd duidelijk waarom concurrerende fysici er nooit in waren geslaagd zijn resultaten te reproduceren: ze waren verzonnen. Schön werd in 2002 ontslagen bij het wereldberoemde Bell Labs nadat een externe commissie had vastgesteld dat hij voor tenminste 16 van 25 verdachte artikelen data uit zijn duim had gezogen. Schön heeft altijd volgehouden dat sprake was van slordigheden.

In een hoofdredactioneel commentaar uit Nature felle kritiek op de strafmaatregel. Het blad meent dat Jan Hendrik Schön tot zondebok wordt gemaakt voor gebreken die inherent zijn aan de wetenschappelijke gemeenschap: co-auteurs en superieuren van Schön hebben jarenlang zitten slapen en schreven zijn spectaculaire resultaten graag op hun conto.

Een strenge aanpak van wetenschappelijke fraude is op zijn plaats, meent Nature, maar Schön heeft zijn titel gekregen voor een een verder onomstreden wetenschappelijke prestatie uit het verleden. `Een doctorstitel is geen lidmaatschap dat kan worden ingetrokken.' Schön heeft een maand om in beroep te gaan.