Beleggen met buitenlanders

Een groeiend aantal bedrijven loopt zich warm voor een beursgang, ook in Nederland. Maar buitenlandse beleggers mijden even Hollandse aandelen.

Duitse topmannen mochten deze week lachen op de beursvloer van Frankfurt. Niet omdat de Postbank zo'n knallend debuut maakte op de Duitse aandelenmarkt, maar omdat de beursgang überhaupt doorgang kon vinden.

Dat Duitsland geen diepgewortelde aandelencultuur heeft, is al langer bekend, maar bij de introductie van de dochter van Deutsche Post door de grootste bank van Duitsland, Deutsche Bank, leek het even of het hier de eerste beursgang ooit betrof. Politici bemoeiden zich met de prijsstelling, bestuurders wilden coût que coût vasthouden aan een vraagprijs die te hoog was en de begeleidende bank speelde een controversiële dubbelrol.

Deutsche Bank was de lead manager die Postbank naar de ingang van de Duitse beurs moest loodsen, maar zij onderzocht tegelijkertijd de mogelijkheid om de consumentenbank zelf over te nemen. Tussendoor lekte een interne notitie uit waaruit bleek dat de bankiers het bedrijf veel lager taxeerden dan de bedragen waar op gemikt werd bij de beursgang.

Een betere beurs zuigt nieuwe noteringen aan. Maar dat betekent nog niet dat beleggers de bedrijven op dit moment met open armen ontvangen. In Duitsland werden dit jaar drie introducties afgeblazen wegens een gebrek aan interesse. Kunst is om niet te veel te vragen voor de aandelen, maar ook niet te weinig. Philips toonde zich gisteren voorzichtig met de voorgenomen beursgang van LG Philips, de joint venture in Zuid-Korea waar platte beeldschermen worden geproduceerd. Het Nederlandse elektronicaconcern dacht eerder aan een opbrengst van 2 miljard dollar, nu aan 1,2 miljard.

Philips brengt zijn dochter niet naar het Damrak, maar naar de beurzen van Seoul en New York. Vooral in het buitenland vullen de wachtkamers zich. In Parijs Lazard Frères en de Gouden Gids van Frankrijk. Google in New York, net als oud-Numicodochter GNC en nog vele anderen.

In Nederland ging automaker Spyker naar de beurs. Een paar kleine uitvindersbedrijfjes vlassen ook op een debuut. De beursgang van Schiphol lijkt wederom afgeblazen. Beleggers die mee willen doen aan een grote Nederlandse beursgang moeten hopen op bijvoorbeeld VNU. Die kondigde eerder aan de Gouden Gids-divisie te willen verkopen – direct aan een concurrent, aan een durfkapitalist of wellicht via een beursgang. Het is alleen de vraag of VNU in het laatste geval voor het Damrak zal kiezen.

Het beroep dat Nederlandse ondernemingen op de kapitaalmarkt doen is nog steeds klein, voor zover het om de uitgifte van aandelen gaat, zo blijkt uit gegevens die de Nederlandsche Bank deze week bekendmaakte. In het eerste kwartaal van dit jaar trokken Nederlandse ondernemingen, exclusief financiële instellingen, per saldo voor 700 miljoen euro kapitaal aan.

Het is aannemelijk dat de vele beursverlaters de cijfers neerwaarts beïnvloeden. Maar het zwakke economisch klimaat speelt waarschijnlijk de belangrijkste rol. Zo doen Nederlandse ondernemingen het ook nog rustig aan met nieuwe kredieten. Er wordt mondjesmaat geïnvesteerd en gefuseerd, waardoor de kredietverlening het afgelopen kwartaal slechts licht groeide. De Nederlandse particulier gaat in de tussentijd stevig door met lenen, met name voor de eigen woning. Maar ook hij is voorzichtiger en spaart meer, volgens de centrale bank als gevolg van de snelle stijging van de werkloosheid en nieuwe bezuigingen op de overheidsuitgaven.

Buitenlandse beleggers brachten hun aanwezigheid op het Damrak terug. Zij verkochten het afgelopen kwartaal per saldo voor 2,3 miljard aandelen, volgens de Nederlandsche Bank vanwege ,,de aanhoudend zwakke economische ontwikkeling'' in Nederland. De mogelijkheid dat nieuwe bedrijfsschandalen een rol spelen wordt niet geopperd. De affaire met Shells oliereserves kwam juist in het eerste kwartaal van dit jaar naar buiten.

De Dutch Discount, in het verleden de theorie dat beleggers korting op Nederlandse aandelen eisten door de beschermingswallen en daarna kwamen er schandalen bij Ahold, World Online, Baan en Shell bovenop, is moeilijk met cijfers te staven. Duidelijk is dat Nederlandse professionele beleggers het afgelopen jaar minder terughoudend waren met Nederlandse aandelen, of de economie slecht draait of niet. Koopt Hollandsche waar, dan helpen wij elkaar?

De afgelopen acht kwartalen (zie grafiek) kochten Nederlandse instituten consequent aandelen bij. Pensioenfondsen en verzekeraars bezaten eind maart 105 miljard aan Nederlandse aandelen, tegen 96 miljard eind december, een stijging van 9 procent. De helft bestond uit koersstijgingen, de andere helft uit bijgekochte aandelen. Buitenlandse beleggers waren voor het eerst sinds het derde kwartaal van 2002 nettoverkopers.

Geen paniek, het is maar statistiek. De belegger mag zich terecht zorgen maken als deze ontwikkeling zich ook de komende kwartalen versterkt doorzet.