Machtsstrijd tussen Chirac en Sarkozy

De Franse minister van Financiën Sarkozy is `vrij' om zich kandidaat te stellen voor het voorzitterschap van de regeringspartij UMP, maar moet dan wel zijn ministerschap opgeven.

Dit heeft, volgens het Elysée, president Jacques Chirac afgelopen dinsdag in een onderhoud met Sarkozy gezegd. De bekendmaking door het presidentiële paleis is een nieuw, voorlopig hoogtepunt in een al maanden durende machtsstrijd tussen de president en zijn minister. De precisering van het Elysée volgde op berichten van Sarkozy-getrouwen, die simpelweg stelden dat Chirac zijn minister het `groene licht' had gegeven om voorzitter van de UMP te worden.

De verkiezingen voor het voorzitterschap zijn in november. Gezien zijn populariteit zou Sarkozy vrijwel zeker gekozen worden als partijvoorzitter. De voorwaarde die Chirac nu openlijk stelt maakt zijn instemming met de kandidatuur van Sarkozy dubbelzinnig. Enerzijds stemt hij in met een kandidatuur die hij de facto hoe dan ook niet had kunnen tegenhouden. Anderzijds dwingt hij zijn minister nu daarvoor een prijs te betalen. Het `groene licht' van Chirac wordt dan ook algemeen beschouwd als een `giftig cadeau' en als een poging om de openlijk beleden presidentiële ambities van Sarkozy te dwarsbomen.

Sarkozy wordt door Chiracs regelgeving gedwongen om te kiezen tussen functies, die beide van cruciaal belang zijn voor de verwezenlijking van zijn ambities. Als hij aanblijft als minister krijgt hij niet de beschikking over een machtig partij-apparaat en de bijna 40 miljoen euro, die de Staat in het kader van de partijfinanciering jaarlijks overmaakt aan de UMP.

Een keuze voor de kandidatuur voor het voorzitterschap is, zo hopen zijn tegenstanders, slecht voor zijn imago. In de ogen van de kiezer zal Sarkozy dan immers voorrang geven aan zijn persoonlijke ambities ten koste van zijn bereidheid om het land te dienen.

Bovendien is het juist als minister van achtereenvolgens Binnenlandse Zaken en Financiën dat Sarkozy tot grote hoogte gestegen is in de peilingen. Ook maakt hij keer op keer gebruik van zijn ministerschap om Chirac de voet dwars te zetten. Verlies van deze mogelijkheden zou zijn kansen ernstig kunnen verkleinen, gezien de lange periode tot aan de presidentsverkiezingen, die in 2007 zijn.

Pikant gegeven is dat Chirac zelf in het verleden zelfs meer functies combineerde. Hij was een tijd én minister-president én burgemeester van Parijs én voorzitter van de voorganger van de UMP, de RPR. Sarkozy-getrouwen lieten gisteren niet na daar direct op te wijzen. Anderen laakten het `politieke spelletje' van de president, die daar als staatshoofd boven zou moeten staan. Het `spelletje' is niet zonder risico voor Chirac zelf. De UMP verloor recentelijk dramatisch, bij de regionale en Europese verkiezingen. Vriend en vijand erkennen dat op dit moment juist Sarkozy de enige hoop is voor de partij.