`Ik ben vrij schaamteloos'

In `EVA', een voorstelling die te zien is op de Parade, speelt theatermaakster Daphne de Bruin een opstandige non met islamitische accessoires.

Ze draagt een sluier en een djellaba, geborduurde muiltjes en een dikke jas. Daphne de Bruin speelt in EVA een non, maar dan eentje met islamitische accessoires. Het paradijs waarin Eva vóór haar zondeval leeft is even kuis als alle wereldreligies bij elkaar, en daar zit het probleem: de ascese, het versterven, de onderdrukking van begeerten houdt Eva niet eeuwig vol.

Iedereen kent het verhaal van de vrouw in de Hof van Eden die door een slang wordt verleid om een appel van de verboden boom te eten. Het komt voor in de Bijbel, maar ook in Thora en Koran, en Daphne de Bruin geeft er een eigen draai aan, zonder blasfemie. Haar slang is een vent in een snelle sportauto. En haar appel is de Big Apple, New York, waar de slang het nonnetje laat kennismaken met xtc, shopping en fucking. God de Vader straft haar met een huissloofjesbestaan naast een weinig opwindende Adam.

De Bruin is lid van theaterfirma Growing Up in Public en zoekt haar inspiratie ook bij publieke vrouwen: Eva, Salomé en de Maagd Maria, koningin Wilhelmina, Dolly Parton en Betty Boop. Het zijn meer dan levensgrote iconen, die bij De Bruin klein-menselijke trekjes krijgen en toch draagsters van ideeën blijven. ,,De bestaande verhalen over hen'', zegt de afgeschminkte Eva na een try-out in Utrecht, ,,zijn doorgaans zo minimaal dat je ze helemaal naar je hand kunt zetten. Zodat het publiek na afloop denkt: ja, zo was het precies.'' Al haar bijbelse figuren zijn door God in situaties geplaatst die zij niet kunnen overzien. ,,Mijn Eva zit met een vader-dochter-conflict. Mijn Maria, in Madonna's man, wordt zwanger van God terwijl ze al met Jozef gaat. En mijn volgende voorstelling zal gaan over Lilith, Adams eerste vrouw, die niet onderdanig genoeg was voor hem en voor God.''

In EVA botsen twee wereldbeelden op elkaar: het fundamentalisme en het kapitalisme. ,,Het fundamentalisme is die zuivere, misschien wel onmenselijk strenge staat van zijn die God in EVA predikt. Het kapitalisme is de wereld van logo's en merken waartoe de slang Eva verleidt. Hedendaagse heldinnen als Paris Hilton zijn niets meer dan wandelende kledingmerken – maar ook ík zie er modieus uit. Toch pas ik niet meer in het plaatje, stomweg omdat ik oud word. Die dwang maakt me kwaad en opstandig.''

Eenenveertig is ze, werkende vrouw, moeder. Gereformeerd opgevoed, vroom meisje, later van het geloof gevallen. ,,Ik ben redelijk doorsnee, geen erge intellectueel. Op het toneel ben ik vrij schaamteloos, dat ergert sommigen. Zij vinden mij exhibitionistisch, of oppervlakkig. Ze beseffen niet hoe moeilijk het is om lichtvoetig en toegankelijk theater te maken. En het moet nóg directer. Zoals ik net begon, met alleen een krukje en een cassettebandje. Gewoon je verhaal vertellen, solo.'' Helemaal solo gaat De Bruin in EVA niet: ze laat zich begeleiden door muzikant Joop van Brakel.

,,Het moet een soort popconcert worden. Slam poetry met stuwende ritmes. Continu spanning – desnoods met grove middelen.'' Haar grote voorbeelden? ,,Lucille Ball. Onhandig en opstandig: ze was een subversief element namens alle huisvrouwen. Madonna bewonder ik ook. Omdat zij zoveel heeft teweeggebracht en zoveel bagger over zich heen krijgt, net als ik. En daar steeds sterker van wordt.''

EVA, t/m 15/8 op De Parade, in Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam. Inl: 030-2762172 uf www.growingupinpublic.nl.

    • Anneriek de Jong