Ieren heten Bush `onwelkom'

Veel Ieren vinden dat hun land met zijn pacifistische en neutrale traditie geen gastheer moet zijn voor de man die de oorlog in Irak heeft ontketend.

De officiële aanleiding is de periodieke Europees-Amerikaanse top, maar veel Ieren zien het bezoek van president Bush aan hun land, vandaag en morgen, in een ander licht. Want zo welkom als Clinton en John F. Kennedy waren, zo onwelkom is de 43ste president.

Veel Ieren – 85 procent, volgens één peiling – vinden dat hun land met zijn pacifistische en neutrale traditie geen gastheer moet zijn voor de man die de oorlog in Irak heeft ontketend. Bovendien zeggen ze dat Bush zijn bezoek cynisch gebruikt voor zijn herverkiezingscampagne, door bij de 34 miljoen Amerikanen van Ierse afkomst de feel good-factor te verhogen – al waren Clinton en JFK daar ook niet vies van.

Mary O'Rourke, leidster van de senaat, weigerde naar het diner te gaan waarmee de Amerikaanse ambassade in Dublin Bush' bezoek markeerde. ,,Ik ben niet op boos op de Verenigde Staten, maar wel op de president die zijn oorlogsbeleid heeft doorgedrukt zonder VN-resolutie'', zei O'Rourke. Ze is niet de enige Ierse functionaris die er zo over denkt. De onderburgemeester van Dublin hielp gisteren honderd witte `vredesvlaggen' hijsen ,,als symbool van solidariteit met de VN en steun aan het internationale recht''. De burgemeester van Galway, aan de westkust, leidt vandaag een van de protestmarsen, die in alle grote steden plaatshebben. De verzamelde vakbonden lieten gisteren eveneens weten dat Bush ,,onwelkom'' is, wegens de ,,ongekende schade'' die hij in de wereld heeft aangericht. En een groep advocaten eiste dat Bush bij aankomst wordt gearresteerd wegens oorlogsmisdaden.

Shannon, het vliegveld aan de Atlantische kust waar Bush vanavond aankomt, is met hekken, pantserwagens en (in Noord-Ierland geleende) waterkanonnen in een fort veranderd, om aanslagen van de verwachte demonstranten te weren. Hetzelfde geldt voor de locatie van de top, kasteel-hotel Dromoland, op een paar helikopterminuten afstand. Daar ontmoet Bush morgen de Ierse premier, Bertie Ahern, die het roulerende voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt, en andere EU-functionarissen voor politieke en economische besprekingen. Zaterdagmiddag vliegt Bush door naar Istanbul waar de NAVO-top maandag en dinsdag bijeen is.

De woede van de Ieren richt zich niet alleen op Bush, maar ook op hun eigen regering. De anti-Irak-lobby verwijt premier Ahern dat hij toestemming heeft gegeven aan de Amerikaanse strijdkrachten om Shannon te gebruiken om militaire transportvliegtuigen te laten bijtanken. In totaal zijn 55.000 Amerikaanse soldaten zo via Ierland naar Irak gegaan en dat zou illegaal zijn. ,,De grondwet zegt: de oorlog zal niet worden verklaard en de [Ierse] staat zal niet deelnemen aan welke oorlog ook, zonder de instemming van de Dáil Éireann [het Ierse parlement]'', zei Finian McGrath, een onafhankelijk lid van de Dáil.

Ahern heeft ontkend dat hij stilzwijgend de oorlog steunde en de Ierse neutraliteit opgaf. Volgens hem was het gebruik van Shannon ,,niet essentieel'' voor de Amerikaanse oorlogsinspanning. Maar hij gaf toe de VS niet de voet dwars te willen zetten, omdat het ,,onze relaties met de Amerikanen en onze capaciteit om een uitweg uit deze mess te vinden'' zou schaden. Ahern zinspeelde ook op economische schade. Volgens hem moesten de Ieren Bush welkom heten, omdat de VS 4,7 miljard dollar (3,86 miljard euro) in Ierland hadden geïnvesteerd.

In een vraaggesprek met RTE, de Ierse staatstelevisie, prees Bush gisteren zijn ,,vriend'' Ahern. Tevens suggereerde hij dat de meerderheid van de Europese landen, uitgezonderd Frankrijk, zijn Irak-beleid steunde.