`Meer greep op overheidsdienst'

Het kabinet moet weer greep krijgen op verzelfstandigde overheidsdiensten. Daartoe moet de komende tien jaar de verzelfstandiging van ruim vierhonderd op afstand geplaatste diensten worden teruggedraaid. Het gaat onder meer om organisaties als uitkeringsinstelling UWV en de Kamers van Koophandel.

Dat staat in een zogenoemd interdepartementaal beleidsonderzoek in opdracht van het kabinet, waaraan alle departementen hebben meegewerkt. De verantwoordelijke ministers – Zalm (Financiën, VVD) en De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) – steunen de conclusie van het onderzoek. Dat hebben bronnen rondom het kabinet vanmorgen bevestigd.

In het onderzoek, opgesteld onder voorzitterschap van D66-senator Jacob Kohnstamm, wordt een ,,radicale omslag'' bepleit van de verhouding tussen de rijksoverheid en de zogenoemde zbo's (zelfstandige bestuursorganen). Het Financieele Dagblad citeerde vanmorgen uit het rapport: ,,Vrijwel alle huidige zefstandige bestuursorganen kunnen vervallen omdat er inhoudelijk en juridisch geen noodzaak voor is.''

Het kabinet zal het advies naar verwachting volgende week vrijdag bespreken en het vervolgens direct naar de Tweede Kamer sturen. Volgens bronnen rondom het kabinet zijn met name de ministers van het CDA niet enthousiast over het voorstel. ,,Onder de bestuursorganen zitten ook de productschappen, daar zit veel CDA-achterban'', aldus een betrokkene. Ook binnen de zbo's zelf zou met ontzetting zijn gereageerd, aldus een ingewijde.

Volgens de werkgroep heeft de verzelfstandiging van overheidsorganen geleid tot onduidelijkheid en ondoorzichtigheid in de verantwoordelijkheden tussen departement en dienst. Het parlement weet daardoor niet waarop het een minister wel en niet kan aanspreken. Ook ministers weten niet waar ze precies verantwoordelijk voor zijn.