Duel Oranje in teken onzichtbare wedstrijd

Even leefde het Nederlands elftal na het laatste fluitsignaal in de wedstrijd tegen de Letten in onzekerheid. Toen verschenen op het scorebord de vlaggen van Duitsland en Tsjechië met de uitslag 1-2. Vervolgens vielen de spelers van Oranje elkaar in de armen. Na te hebben gezweefd tussen hoop en vrees was daar ineens dat gelukzalige moment waar weinigen nog op hadden gerekend. Toch doorgedrongen tot de kwartfinales op een onwezenlijke avond waarop de aandacht voortdurend uitging naar een onzichtbare wedstrijd. Met dank aan de Tsjechen die op de Oranjetribune regelmatig werden toegezongen.

Terwijl de spelers met het publiek op uitzinnige wijze feestvierden – verschillende internationals gooiden hun shirts naar de toeschouwers – zat bondscoach Dick Advocaat met teammanager Hans Jorritsma in de kleedkamer. Onmiddellijk nadat arbiter Kim Nielsen de wedstrijd had beëindigd, was Advocaat kordaat de catacomben ingewandeld. De zege op de Letten en het bereiken van de kwartfinales konden hem niet in feeststemming brengen. Daarvoor is er de laatste dagen te veel gebeurd. Beschimpt en vernederd werd hij, uitgekotst door de natie. En vooral wegens die ene wissel tegen de Tsjechen. Uitblinker Arjen Robben had nooit opgeofferd mogen worden, vond iedereen en hij zelf achteraf ook. De media en de analytici stookten het vuurtje nog eens op.

Vooral dat laatste zat Advocaat dwars. Met een nors gezicht verscheen hij gisteravond op de persconferentie. De veelgeplaagde bondscoach voelt zich gedemoniseerd. ,,Er zijn normen en waarden overschreden. Ik heb moeite met de wijze waarop ik door sommige mensen ben bejegend. Zoals zij zich gedragen ben ik in elk geval niet opgegroeid. Het Oranjelegioen verwijt ik niets. Deze mensen hebben ons juist fantastisch gesteund. Maar na alle commotie van de laatste dagen vond ik het toch beter de kleedkamer op te zoeken en met de mensen die dicht bij mij staan de kwalificatie te vieren.''

Dat waren dan toch niet de overige coaches van de technische staf, want die smulden zo lang mogelijk van de euforie op het veld. Het was begrijpelijk dat Advocaat, die de laatste dagen eenzaam en alleen door het leven ging, zich liever afzonderde van het feestgedruis. Een eventuele uitschakeling zou hem meer dan wie ook hebben geraakt. Conform de clausule in de verbintenis die de voetbalbond met hem heeft afgesloten tot het WK van 2006, had hij niets anders kunnen doen dan zijn ontslag aanvragen.

Wellicht zou Advocaat het vastgelegde evaluatiemoment niet hebben afgewacht en gisteravond al zijn vertrek hebben aangekondigd. Zoals zijn collega Frank Rijkaard dat deed op de persconferentie na Nederland-Italië in de halve finales op het EK van 2000. En het is nog steeds de vraag of Advocaat na dit toernooi bereid is aan te blijven tot en met het WK in Duitsland. Is er überhaupt nog een werkzame situatie voor hem, ongeacht de afloop van dit toernooi?

Voor het duel tegen de Letten werd Advocaat ook door het in Braga aanwezige Oranjelegioen uitgefloten. Spandoeken vroegen in de meest bizarre teksten om zijn vertrek. Maar de geboren vechtjas Advocaat is nog steeds strijdbaar en zal de handdoek pas werpen wanneer hij dat zelf wil.

Voorlopig gloort er zaterdag in Faro ook voor Advocaat nog een ongetwijfeld boeiend duel met de Zweden, die eerder in het toernooi met 5-0 wonnen van Bulgarije en gelijkspeelden tegen Italië en Denemarken. Een botsing van speelstijlen ook: het 4-4-2 van de Scandinaviërs tegen het 4-3-3 van Oranje. De spelers van het Nederlands elftal voelen zich happy bij het huidige concept. Ze stellen dat het team steeds beter ingespeeld raakt. Tegen Letland leek het tempo soms nog wat (te) laag. De terugkeer van Frank de Boer (als vervanger van Wilfred Bouma) was in opbouwende zin een verbetering. Al leed de recordinternational, die de aanvoerdersband had overgenomen van Phillip Cocu, een enkele keer balverlies. Het is de vraag of De Boer ook kan spelen tegen de fysiek sterke Zweden. Voorin maakte Andy van der Meyde nog geen bijster sterke indruk. Invaller Marc Overmars zorgde voor meer dreiging op de rechterflank. Maar Advocaat blijft hem als pinchhitter achter de hand houden. Linksbuiten Robben soleerde soms geniaal, maar niet altijd even effectief.

Clarence Seedorf speelde in technisch opzicht een goede wedstrijd centraal achter de spitsen. Soms zou het ook wat directer kunnen, zoals hij te werk gaat. Advocaat prefereert de speler van AC Milan boven Ajacied Rafael van der Vaart en diens clubgenoot Wesley Sneijder. Over Van der Vaart praat niemand meer. En in Sneijder ziet Advocaat nog geen volwaardige basisspeler. ,,Met alle respect voor Wesley, maar Seedorf is toch een stuk verder in zijn ontwikkeling.''

Er was een dubieuze strafschop voor nodig om Nederland aan een voorsprong te helpen tegen Letland. Davids kwam in het zestienmetergebied ten val, al dan niet aangetikt door een Let. Van Nistelrooy schoot de bal vanaf de penaltystip vlekkeloos in de hoek van het doel. Tien minuten later kopte Cocu de bal na een vrije trap via de grond naar Van Nistelrooy, die de bal met zijn hoofd nog maar een klein tikje hoefde te geven. Hij stond op het moment van de vrije trap wellicht buitenspel.

De spits van Manchester United heeft nu vier treffers achter zijn naam staan, net zoveel als de Engelse topscorer Wayne Rooney. Het hadden er na gisteravond meer moeten zijn. Drie, vier keer kwam hij vrij voor het doel. Nederland speelde het grootste deel van de wedstrijd op de helft van de tegenstander en gaf zelf bijna geen kansen weg. Roy Makaay, ingevallen voor Van Nistelrooy, bracht de eindstand op 3-0.

In de slotfase nam Oranje gas terug. De volgende wedstrijd staat al over twee dagen gepland. Het publiek had met gejuich wel duidelijk gemaakt dat het er goed uitzag. Mobiele telefoons die melding maakten van de tussenstand bij Duitsland-Tsjechië zorgden voor meer spanning dan het eenrichtingsverkeer op het veld van Braga.

Nederland

3

Letland

0

Ruststand 2-0. 27. Van Nistelrooy 1-0 (strafschop), 35. Van Nistelrooy 2-0, 84. Makaay 3-0. Schds: Nielsen (Den). Tsch: 30.000.