Vijf `gay' films in één programma

Wat hebben een film over jeugdliefde in de jaren tachtig, euthanasie, de liefde tussen een oude Spanjaard en een jonge Bulgaar, die van een dwerg voor een reus en die van een weduwe voor de geheime liefde van haar man met elkaar gemeen? Het zijn allemaal films met een of meerdere homoseksuele hoofdpersonen, en ze trekken deze zomer door het land in de `Gay Summer Tour', een initiatief van distributeur Cinemien. Het is een initiatief dat van de nood een deugd maakt. Cinemien verwacht niet dat deze films het in een apart bioscooproulement zullen redden. Alle vijf films zijn nu ongeveer een week in een van de tien deelnemende steden te zien. Misschien wordt door de films om hun onderwerp aan te prijzen het publiek inderdaad vergroot. Waarschijnlijk zijn er hier meer homo's dan filmliefhebbers.

Behalve hun `gay' thema - homoseksueel is een adjectief zo ouderwets dat het in de folder van de tour geen een keer voorkomt - hebben de films nog wel meer gemeen. Het zijn allemaal kleine producties die het op festivals al of niet speciaal voor de doelgroep goed gedaan hebben. Er zijn vanzelfsprekend ook grote verschillen, al was het maar in genres.

L'Imbalsamatore van Matteo Garrone won Italiaanse Oscars voor het scenario en de titelrol van Ernesto Mahieux. De film is ook te prijzen om de cinematografie en de locatie - zelden moet het in Italiaanse kustplaatsen zo grauw zijn geweest als in deze film, en dat terwijl L'Imbalsamatore een film over schoonheid is, een onderwerp dat Italianen wel vaker met melancholieke bitterheid weten te behandelen. Peppino is een lelijke dwerg die in de dierentuin een lange, mooie jongen ontmoet. Al snel haalt hij Valerio over zijn baan als kok op te geven en zijn assistent te worden. Samen zetten ze dieren op en vermaken zich 's nachts met hoeren, al bestaat het vermaak van Peppino vooral uit het kijken naar Valerio. Peppino betaalt hun uitspattingen met klusjes voor de maffia. Als een vrouw verliefd wordt op Valerio moeten er keuzes gemaakt worden, die voor niemand goed uitvallen. L'Imbalsamatore laat op een even valse als weemoedige toon zien dat niets in dit leven eerlijk is.

Thematisch het meest verwant met L'Imbalsamatore in de tour is de Spaanse film Los novios bulgaros van Eloy de la Iglesia. Ook hierin wordt een oudere man verliefd op een jonge jongen. Ditmaal gaat het om een rijke advocaat en een arme Bulgaar, bij wie het nooit helemaal duidelijk is of hij alleen op zijn geld uit is of toch ook wel een beetje om de advocaat geeft. Misschien moet je dat soort vragen niet willen beantwoorden. Los Novios Bulgaros is wat kluchtiger dan L'Imbalsamatore, maar is toch wel van een verfijnd soort plompheid zonder vervelend moralisme. De maffia mag in beide films een bijrol spelen. Lijken dichtnaaien of met radioactief materiaal geld verdienen, in dienst van de schoonheid is alles geoorloofd.

Gay Summer Tour. Los Novios Bulgaros, The Event, L'Imbalsamatore, Edge of Seventeen, Le Fate Ignoranti. In 10 steden. Inl. www.cinemien.nl.