PvdA steunt langer verblijf Irak

De PvdA-fractie heeft zich gisteravond alsnog akkoord verklaard met de verlenging van de Nederlandse militaire presentie in Irak. Daardoor kan het kabinet beschikken over de steun van een zeer ruime meerderheid in de Tweede Kamer voor zijn besluit om nog eens acht maanden in de provincie Al Muthanna te blijven. Slechts de SP en GroenLinks verklaarden zich tegen.

In maart had PvdA-leider Bos nog aangegeven dat Nederland beter kon vertrekken uit Irak. ,,Het is mooi geweest met de Nederlandse aanwezigheid in Irak'', zei hij.

Kamerlid Koenders (PvdA) wees gisteren echter op het belang van een unaniem aanvaarde nieuwe resolutie van de VN-Veiligheidsraad, die een grotere rol aan de VN in Irak toekent. Ook het verzoek van de Iraakse interim-regering om te blijven woog zwaar, stelde Koenders.

In de Tweede Kamer stelde Koenders gisteren een aantal vragen aan de orde die voor zijn fractie van beslissend belang waren. Zonder een bevredigend antwoord daarop zou de PvdA naar zijn zeggen niet kunnen instemmen met de verlenging.

Zo wenste de PvdA een helder afgebakende termijn van acht maanden en dienden de Verenigde Naties spoedig te kunnen terugkeren in Irak om daar een prominente rol te vervullen. Ook zou het kabinet wat de PvdA betreft de Nederlandse troepen op morele gronden moeten terugtrekken als er zich nieuwe schandalen zouden openbaren omtrent de behandeling van Iraakse gevangenen door de internationale troepenmacht. Koenders sprak in dit verband van een Abu Ghraib-2, wegens de excessen die zich in de gelijknamige gevangenis hebben afgespeeld.

De ministers Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) en Kamp (Defensie, VVD) wisten de PvdA op deze punten gerust te stellen en daarmee was de weg vrij voor instemming van de PvdA. Koenders tekende overigens aan dat ,,een kleine minderheid'' in zijn fractie tegen het kabinetsbesluit was. Om wie het daarbij ging werd echter niet opgehelderd, omdat tijdens de plenaire afhandeling van de zaak door niemand een hoofdelijke stemming was aangevraagd er bleek tijdens het debat voldoende steun voor het kabinet, zodat stemmen niet nodig was.

De overige partijen hadden allemaal al eerder aangegeven dat zij positief dan wel negatief tegenover het besluit stonden. De Kamer bleek het nog niet eens over de exacte termijn voor het verblijf van de circa 1.300 Nederlandse militairen in Irak. VVD-woordvoerder Wilders pleitte ervoor tot eind 2005 te blijven.

Het zou volgens Wilders volgend jaar nog moeilijker worden voor Irak dan in 2004.

Zijn CDA-collega Ormel vond dat een verlenging niet op voorhand moest worden uitgesloten. Hij stelde voor de deur ,,op een kier'' te laten staan.

Dit wekte echter de verontwaardiging van PvdA'er Koenders en D66-woordvoerder Bakker. Zij betoogden dat de ervaring uitwijst dat je het moeilijker voor jezelf maakt om je terug te trekken, als je je niet strikt aan je eigen plannen houdt.

Minister Bot verklaarde daarop: ,,Acht maanden is acht maanden. Een langer verblijf is niet aan de orde.'' De bewindsman zei niet vooruit te willen lopen op scenario's die Nederland zouden nopen toch langer in Irak te blijven. Kamerlid Wilders kondigde echter aan deze kwestie opnieuw aan de orde te zullen stellen.

Gisteren zijn twee Nederlandse voertuigen in Irak ontsnapt aan een bomaanslag, toen op de weg tussen de vliegbasis Tallil en As Samawah een autobom ontplofte. De bom zat in een voertuig dat geparkeerd stond langs de transportroute `Tampa' tussen Basra en Bagdad, een brede snelweg waar veel (voornamelijk) Amerikaanse transporten plaatsvinden. Toen de Nederlandse auto's passeerden, werd het explosief tot ontploffing gebracht. Bij dit voorval raakte niemand gewond.

Defensie benadrukt dat het incident niet plaatsvond in de Nederlandse, maar in de Italiaanse sector in Zuid-Irak. Volgens een woordvoerder van het departement ging het ,,zeer waarschijnlijk'' niet om een gerichte aanslag, maar waren de Nederlanders ,,een gelegenheidsdoelwit''.

Vorige week donderdag werden Nederlandse jeeps die een konvooi van Basra naar de grens met Koeweit hadden begeleid op de terugweg beschoten. De Nederlanders vuurden terug, maar er vielen geen gewonden.