Openheid memo's over martelen

Het Witte Huis heeft interne documenten vrijgegeven waaruit blijkt dat de Amerikaanse president George Bush begin 2002 de opdracht heeft gegeven gevangengenomen Al-Qaeda- en Talibaan-verdachten, ,,humaan'' te behandelen hoewel de Geneefse Conventies hun ,,geen bescherming'' bieden.

Tegelijkertijd heeft het ministerie van Defensie ontkend dat het Bush heeft geadviseerd dat het juridisch geoorloofd was om vermeende terroristen te martelen indien nodig geacht. Juristen van het ministerie hebben gezegd dat ze een advies van augustus 2002 dat het tegendeel lijkt te suggereren, opnieuw zal onderzoeken. En het ministerie van Defensie op zijn beurt heeft openheid van zaken gegeven over de kortstondige toestemming die minister Donald Rumsfeld van december 2002 tot april 2003 heeft gegeven voor vergaande ondervragingstechnieken. In die periode stond hij toe dat gevangenen psychologisch werden bewerkt, bijvoorbeeld door gebruik te maken van hun fobieën, zoals angst voor honden.

De drievoudige verklaringen gisteren zijn het gevolg van grote druk op de regering die is gevraagd uitleg te geven over het misbruik van Iraakse gevangenen door Amerikaanse militairen. De betrokken militairen hebben stuk voor stuk verklaard dat zij handelden in opdracht van hogerhand.

Maar de ogenschijnlijk gecoördineerde verklaringen van het Witte Huis, Defensie en Justitie hebben de onrust binnen het Congres niet weggenomen. Zo zijn de Democraten binnen de juridische commissie van de Senaat met name ontevreden over het feit dat het Witte Huis slechts twee van de 23 gevraagde documenten over de kwestie heeft vrijgegeven. De nu openbaar gemaakte overheidsdocumenten, 250 pagina's in totaal, zouden geen informatie bevatten over het ondervragingsbeleid in Irak of de Abu Ghraib-gevangenis nabij Bagdad in het bijzonder. Het materiaal handelt allen over Afghanistan en Guantánamo Bay.