Kapper in de moskee is zo goed als gratis

Kappers in moskeeën zijn legale kapsalons een doorn in het oog. Wie kan nog knippen en oorhaar wegbranden voor 1 euro?

Kappers praten. Over het weer, over wat er in de bladen staat, over voetbal. Als er in één bedrijfstak veel interactie is tussen personeel en klanten, dan is dat wel tussen de personeelsleden en de clientèle in de 14.000 Nederlandse kapperszaken. De mannen in het pand van de Haagse islamitisch-culturele stichting Türk Islam Kültür Vakif zijn deze middag echter minder genegen tot een praatje. Links in het pand een schoenenrek als opgang tot een gebedsruimte, rechts de kantine met een groot tv-scherm vol voetballers. Daar zitten tien mannen aan een tafel. Nee, zeggen ze kortaf zonder hun naam te willen geven, het pand herbergt ,,geen officiële kapper''. ,,Alleen weleens bijknippen'', dat gebeurt wel, in ,,een hobbyruimte'' voor leden. De mannen zien er niets kwaads in.

Officiële kapsalons wel. In Haagse achterstandswijken zoals hier in de Schilderswijk zeggen `echte' kappers tientallen procenten omzetverlies te lijden door de naar schatting twintig à dertig illegale kapsalons in belhuizen, gebouwen van religieuze stichtingen en moskeeën en hun bodemprijzen: een herenknipbeurt kan al vanaf 1 euro. De salons zijn niet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en dragen geen belasting af. Dat moet afgelopen zijn, zeggen niet alleen de kapsalons die toch al gebukt gaan onder de verslechterde economie, maar ook staatssecretaris Wijn (Financiën). `Zijn' belastingdienst constateerde dat bij islamitische gebedshuizen te weinig belasting wordt geïnd. Vanavond bespreekt de Tweede Kamer Wijns plan om `fiscale vrijplaatsen' aan te pakken, onder meer woonwagenkampen en moskeeën.

,,Ik vraag je: waarom zouden mijn klanten hier nog komen?'' zegt een `echte' kapper in de buurt van de stichting op fluistertoon in het keukentje van zijn kapsalon. De Turkse man en zijn echtgenote – bang voor een steen door de ruit en daarom anoniem – baten al veertien jaar op deze plek een kapperszaak uit. Het echtpaar heeft twee ruimtes (mannen en vrouwen worden gescheiden geknipt), maar beide zijn nagenoeg leeg. De zaak draait de laatste maanden 30 procent minder omzet, zegt de man.

De concurrentie onder kappers in grote steden is fel, zeker sinds de invoering van de euro en de verslechterde economische omstandigheden, zo legt het echtpaar uit. Openingstijden zijn een probleem, in de moskee wordt tot na middernacht geknipt. En de prijzen? De kapsalon wíl ze wel verlagen, maar verzekeringen, loonkosten van wit werkend personeel, af te dragen sociale premies en de inrichting en huur van het pand laten dat niet toe. ,,Klanten willen altijd onderhandelen. Knip ik ook voor 5 euro? Nee. 6 dan? Ook niet. De prijs staat vast. 9,50 euro. Als ik er één goedkoper doe, willen ze dat allemaal. Maar als ik het niet doe, raak ik mijn klanten kwijt aan illegale kappers.''

De kappersbranche kampt al langer met illegaliteit, legt Rob Vos uit. Hij is directeur van de grootste kappersorganisatie ANKO. Jarenlang heeft de vereniging moeten strijden tegen `de kapper thuis', dames die in de huiskamer buurtgenoten en kennissen knipten zonder ingeschreven te zijn bij de Kamer van Koophandel. Een deel van hen is tegenwoordig legaal: van de 14.000 Nederlandse kapsalons zijn er officieel 4.000 thuiskapper.

De laatste weken krijgt Vos ,,regelmatig meldingen'' van het nieuwe soort illegale kappers. Sinds het begin van dit jaar heeft de organisatie tientallen meldingen gekregen. Maar de exacte omvang is ook de ANKO onduidelijk: ,,Dat is vaker zo met zaken die zich niet in het reguliere circuit voltrekken.'' [Vervolg Illegale kappers pagina 16 ]

ILLEGALE KAPPERS

`Oneerlijke concurrentie'

[Vervolg van pagina 1] De kappersbrancheorganisatie kan en wil niets tegen illegale knippraktijken doen. Directeur Vos: ,,Ik ga geen rechercheur op pad sturen om dit uit te zoeken voor de overheid.'' Maar de belastingdienst heeft ,,nog niet eerder gehoord van moskee-barbiers''. Wel zegt de woordvoerder ,,altijd benieuwd te zijn of zich ergens ondernemersactiviteiten afspelen''.

De zaak kwam in Den Haag aan het rollen door de lokale VVD-fractie. Raadslid Lilian Callender ,,wil zeker dat ook in achterstandswijken economische bedrijvigheid aanwezig is'', maar wel zonder ,,oneerlijke concurrentie''.

Makkelijk hadden de kappers het al niet. De 28.000 werknemers in de branche lijden onder een teruglopende omzet. Die is nu nog 1,1 miljard euro, maar daalde heel vorig jaar met 1,4 procent en het vierde kwartaal van 2003 zelfs met 2,9 procent. Dit ondanks het lage BTW-tarief waar kappers nog zeker enkele jaren onder blijven vallen. Ook de bezoekfrequentie neemt af. Het gemiddelde van één knipbeurt per zes weken houdt niet lang meer stand, zo is de vrees.

Idris Yilmaz vindt alle kritiek op zijn kapsalon onterecht. In zijn belhuis heeft hij drie kappersstoelen neergezet om de concurrentie aan te kunnen. Maar in tegenstelling tot kapsalons in andere belhuizen en moskeeën is zijn kapsalon Flash wél ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, stelt Yilmaz. Ondanks dat gaat het slecht. ,,Ik ga bijna kapot. Alleen al hier in de straat zitten nog drie kappers. De buurt zit er vol mee in belwinkels en koffiehuizen.''

Ook de Mimar Sinan-moskee in de buurt heeft een kapsalon. Twee stoelen, een fles brandspiritus voor het wegbranden van oorhaar en een tv met een wedstrijd Turks voetbal. Kapper Mehmet Yücel ziet er geen kwaad in dat zijn kapsalon met enkele tientallen klanten op een drukke dag geen officieel bedrijf is. De salon maakt geen reclame en is alleen toegankelijk voor leden van de moskeegemeenschap. Yücel: ,,Geen buitenmensen.'' Zijn klanten – meest oudere mannen met weinig geld, vergoelijkt hij – mogen zelf bepalen wat ze betalen. 1 euro, 2 soms, naar draagkracht in ieder geval. Maar de man in de stoel is niet ouder dan 35 en ook de 15-jarige Salar Kassem die wacht op zijn knipbeurt spreekt Yücel tegen. Elke twee maanden komt hij hier even langs ,,omdat ze hier goed kunnen knippen''. Klant Kassem betaalt 6,50 euro.