Hawala-netwerken

,,Hawala [is] populair onder terroristen. Zo financierden de vliegtuigkapers die op 11 september 2001 in Amerika het WTC en Pentagon aanvielen hun plannen via dit informele banksysteem'', schrijft Hans Moll in het artikel over Riaz D., de Amsterdamse videotheekhouder die beschuldigd wordt van het witwassen van geld (NRC Handelsblad, 11 juni).

Dit is onjuist en zorgt ervoor dat de verdachte onnodig met terrorisme in verband wordt gebracht. De relatief kleine bedragen die nodig waren voor de vlieglessen en vliegtickets van de 9/11-daders werden, voor zover men weet, naar het Westen gestuurd via doornormale bankoverschrijvingen (bijvoorbeeld via Saoedie-Holland Bank in Jeddah, waarin ABN Amro een belang van 40 procent heeft), alsmede via Western Union. Voor zover er ook van hawala gebruikgemaakt werd, kan dat niet als de exclusieve methode gezien worden, noch een die specifiek met het terrorisme is geassocieerd.

Het is wel degelijk zo dat sinds 9/11 hawala-netwerken gecriminaliseerd en in sommige gevallen verboden zijn. Er is echter steeds meer literatuur die erop wijst dat hawala een belangrijke functie vervult die het mogelijk maakt voor migrantengemeenschappen om geld naar hun land van origine te sturen (remittances). Dit met name naar gebieden (in bijvoorbeeld ruraal Pakistan) waar westerse banken niet zijn gevestigd. Westerse banken hadden bovendien tot voor kort geen interesse in de kleine bedragen die migranten naar hun familie willen sturen en vragen exorbitante commissies voor internationale overschrijvingen. Hawala biedt in deze omstandigheden een relatief goedkoop en betrouwbaar alternatief. De maatregelen die sinds 9/11 door Amerikaanse en Europese overheden zijn getroffen om hawala aan banden te leggen, hebben dus ook veel schadelijke gevolgen gehad voor migrantengemeenschappen die nu vaker op het dure Western Union zijn aangewezen. Deze maatregelen hebben bovendien geleid tot het onnodig criminaliseren van deze geldtransfer-netwerken, en van de migrantengemeenschappen die er gebruik van maken.