De plopper ontstopt prima

Meestal gebeurt het niet ineens, maar merk je het geleidelijk: de gootsteen, de douchebak, het bad of de wastafel raakt verstopt. Het water loopt steeds langzamer weg om ten slotte – als je er niets aan doet – als een vieze, droeve plas te blijven staan. Wat te doen? Onder de wastafel of gootsteen zit een zwanenhals of een wegschroefbare beker. Met een emmer eronder kun je die eraf schroeven en schoonmaken – geen prettig karweitje maar negen van de tien keer is de verstopping verholpen.

Er zijn simpeler oplossingen. Bij supermarkt en drogist zijn ontstoppingsmiddelen te koop en wel in twee soorten: chemische en biologische. De chemische zijn sterke basen, zoals natronloog of caustic soda (NaOH), meestal in parelvorm. Wees er voorzichtig mee, het is gevaarlijk spul: de plakkerige, hygroscopische pareltjes branden door textiel, hout, verf en leer heen. Strooi een gram of tien in het afvoergat en giet er een beetje water over. De loog moet heel geconcentreerd blijven. Na een minuut of tien zijn haren, vet of theeblaren weggebeten. Laat natronloog niet een hele nacht in de afvoer zitten: sommige materialen kunnen daar niet tegen. Wie denkt dat zulk bijtend spul slecht voor het milieu is, heeft het mis. Natronloog kan geen kwaad als het wordt verdund.

Toch zijn biologische ontstoppingsmiddelen aan te raden: ze zijn lang niet zo gevaarlijk en ze tasten de afvoer zeker niet aan. Ze bestaan uit krachtige enzymen die vetten en eiwitten oplossen. In tegenstelling tot natronloog moeten ze wel een nachtje staan. Meestal werken ze verrassend goed.

Veel simpeler en goedkoper dan ontstoppingsmiddelen van drogist en supermarkt is de rubberen ontstopper, ofwel plopper, een grote zuignap op een stokje. Die koop je voor een euro of vijf bij Blokker, Marskramer of de doe-het-zelf-winkel. De echt goede – de grote – koop je bij een loodgieter. Die zijn dan meteen een stuk duurder. Vreemd genoeg zit er zelden een gebruiksaanwijzing bij een plopper. Belangrijk is dat het om de trekbeweging gaat. Een doucheputje kun je het beste ontstoppen als je zelf onder de douche staat. Neem wel een zeefbakje mee voor de buit, een verrassend groot aantal halfverteerde haren.

Een plopper helpt vaak ook als ontstoppingsmiddelen niet werken: als de verstopping bestaat uit plastic, rubber of metaal. Maar soms werkt een plopper niet, omdat de afvoer een tweede luchtweg naar buiten heeft. Bijvoorbeeld bij twee gekoppelde wasbakken aangesloten aan één zwanenhals. Of als er een overloopgat is in een bad of vaste wastafel. De lucht die de plopper aanzuigt, wordt aangevoerd door het extra gat, de verstoppende prop blijft zitten. De oplossing: gebruik twee ploppers! Het overloopgat is vaak beter af te sluiten met een goede tape.

Als ploppen niet helpt, moet het zwaarste middel ingezet worden. Dat is de ontstoppingsveer, een meterslange veer die draaiend door de afvoer geleid wordt. Ontstoppingsveren zijn vooral voor verstoppingen op afstand. Probeer een ontstoppingsveer niet door een zwanenhals heen te draaien, maar hoeken van negentig graden zijn goed te doen.

Er zijn allerlei uitvoeringen. In de doe-het-zelfwinkel koop je meestal veren van 5 of 10 euro, afhankelijk van het formaat. Je brengt ze aan het draaien met een hendeltje aan de achterkant. Als de verstopping vermoedelijk niet zo ver zit, kort de veer dan in – het vergt bovenmenselijk geduld om een veer van vijf meter van achteren aan het draaien te krijgen en aan de voorkant in een afvoer te stoppen. Professionele ontstoppingsveren (100-400 euro), in gebruik bij loodgieters, hebben een motoraandrijving en brengen de draaibeweging van voren aan.

biersma@nrc.nl