Vechten om de voetbalkijker

Veel bedrijven verdienen aan het EK voetbal. Anderen moeten nu hard vechten voor de klandizie. Tweede deel in een korte serie over voetbalkijken.

Zaterdagavond, half negen. Een groep jongemannen komt onwennig binnen bij pornobioscoop Rex in Rotterdam. Op een van de schermen in de hal komt het Nederlands elftal het veld op, op een ander scherm zijn handelingen van pornoacteurs te zien. ,,Het is een andere manier om naar voetbal te kijken,'' zegt Valentijn Webbers (29). Hij heeft `sekstheater' Rex altijd al eens van binnen willen zien. Vanavond gaan hij en zijn vrienden de wedstrijd Nederland-Tsjechië bekijken op een groot scherm waarop normaliter porno te zien is.

De entertainmentbranche lijdt als een van de weinige bedrijfstakken onder massa-evenementen als het EK Voetbal. Bedrijven als Rex, nachtclubs en `echte' bioscopen stunten met acties om klandizie binnen te halen. ,,Het is lastig om de terugloop in percentages uit te drukken'', zegt Frank van der Putte van de Vereniging van Bioscoopexploitanten. Zijn branche voert een extra actie uit in samenwerking met een keten van drogisterijen. ,,Juni is per definitie een slappe maand voor ons.'' In de verre toekomst houdt hij rekening met het uitzenden van wedstrijden op bioscoopschermen. Bedrijfleidster Mia van pornobioscoop Rex is in ieder geval tevreden over het offensief om mannen met voetbal naar binnen te lokken. ,,Je moet toch wat. En het werkt'', zegt ze.

Uitzonderingen daargelaten, de meeste bedrijven verdienen aan voetbal en Oranje. Volgens een voorzichtige schatting van Henri van der Aat van sportmarketingbureau Trefpunt, betekent de deelname van het Nederlands elftal aan het EK een impuls van minimaal 100 miljoen euro. In de elektronicawinkels, zo zegt Van der Aat, stijgt de vraag naar dure televisietoestellen met platte schermen, kranten en bladen zien de oplages omhoogschieten, reclamebureaus en omroepen verdienen goed aan reclames en reisbureaus vervoeren massaal supporters naar Portugal.

Van der Aat weerspreekt kritische geluiden die zeggen dat het EK bepaalde uitgaven slechts heeft verschoven. Oranjereizigers zouden hun zomervakantie hebben omgeboekt naar Portugal. Velen gaan én naar Portugal én op vakantie, zo blijkt uit onderzoek, zegt Van der Aat. ,,Bovendien, het meest verdien je aan mensen die voor een paar dagen op en neer vliegen en niet aan supporters die met bussen reizen. Als die geld hadden, waren ze niet met de bus gegaan.''

Voetbal is ook goed voor het economisch moreel, zo blijkt uit onderzoek dat analisten van bank ABN Amro verrichtten naar aanleiding van het WK voetbal in Zuid-Korea en Japan in 2002. Als de nationale ploeg goed presteert, hebben consumenten in dat land de neiging om meer uit te geven en zo de economie een stimulans te geven. Om welke bedragen het dan gaat, konden de analisten niet aangeven.

Het belang op lange termijn is vele malen groter dan de directe impuls op korte termijn, zegt sportmarketeer Van der Aat. Voetbal is volgens hem een goed onderwerp om het ijs te breken in eerste contacten met buitenlandse zakenpartners. Voetballers als Van Basten, Gullit en Cruijff zijn onmisbaar voor een exporterend land als Nederland, meent Van der Aat. ,,Johan Cruijff doet in het buitenland veel meer deuren openen dan Willem Alexander of Balkenende. Íedereen kent Cruijff.''