Portugezen euforisch na cruciale zege

Breaking news in Lisbon. Een paar uur voor de wedstrijd tegen Spanje cirkelde gisteravond een helikopter boven de spelersbus van Portugal. Een camera van de nationale televisiezender registreerde de hele route rechtstreeks van het hotel naar het stadion. Om maar aan te geven dat het beslissingsduel tussen de twee buurlanden het voorlopige hoogtepunt van het EK voetbal was. De wedstrijd in Estadio José Alvalade bood alles wat topsport te bieden heeft: emotie, spanning, sensatie, schoonheid en verrassende winnaar. De kleine buur had de grote buur een lesje kunnen leren.

Tot in de vroege ochtend vierden de inwoners van Lissabon de 1-0 zege van Portugal. Invaller Nuno Gomes had met zijn winnende doelpunt een aardschok teweeggebracht.In het centrum van de hoofdstad gingen tienduizenden mensen de straat op. De fatalistische houding – de fado is diep geworsteld in de Portugese volksaard – maakte plaats voor euforie. De economische crisis is naar de achtergrond verdreven. Het hele land is in de ban van futebol.

Een week na het verlies tegen Griekenland is het bereiken van kwartfinales een sportief wonder te noemen. De voetballers leken te bezwijken onder de druk. Maar zie: een paar verse krachten en een rustige coach doen wonderen. De Braziliaanse trainer Scolari negeerde de negatieve persberichten. Ondertussen toonde hij zich ,,een soort psycholoog'' door met lange praatsessies het elftal met oude én jonge spelers tot een geheel te smeden. ,,Ik ben alleen naar mijn spelers verantwoording schuldig. Ik hoef niet te luisteren naar een dokter of architect die een andere opstelling voorstelt'', zei Scolari. Op de persconferentie deed de hij een oproep aan de Portugezen. ,,Jullie hebben mij vertrouwen gegeven. Ik wil mijn dank betuigen met een titel. Ik ben pas halverwege'', sprak Scolari die in 2002 met Brazilië het WK won en ook toen kritisch werd bejegend in de media.

Langs de zijlijn is Scolari een ander mens. Druk gebarend stond hij gisteravond voor de dug-out. Hij omarmde de grensrechter na een discutabele beslissing en schold zelfs Spaanse spelers uit, toen zij bij een 0-0 stand geen haast maakten met een inworp. Hij won de harten van het Portugese volk. Zij vergaten zijn verkeerde opstelling tegen de Grieken. Zij waren blij dat hij zijn troetelkind Deco tegen de Russen een basisplaats had gegund. Daar zaten ze samen achter de microfoon, twee helden uit de oude kolonie die het moederland in vuur en vlam hadden gezet.

De tot Portugees genaturaliseerde Braziliaan Deco was uitgeroepen tot man of the match. Een maand geleden overkwam hem hetzelfde na de finale van de Champions League. Deco verhuist deze zomer voor tientallen miljoenen naar Chelsea. De Portugezen zullen het hem vergeven. Zoals ze Figo hebben toegestaan naar Barcelona en Madrid te gaan. Als ze maar met hart en ziel voor hun land spelen.

Figo is de enige speler van de oude garde die de schoonmaakactie van Scolari heeft overleefd. Zijn maatjes Couto en Rui Costa zijn gedegradeerd tot bankzitters. Figo is aanvoerder, maar hij moet de leiding met de jongere Deco delen. En na het EK maakt hij plaats voor Cristiano Ronaldo, de buitenspeler van Manchester United die voor het eerst een basisplaats had en de Spanjaarden met zijn dribbels en duikelingen tot wanhoop dreef. Vlak voor rust scoorde hij bijna met een kopbal. In de kolkende arena steeg een wanhoopskreet op.

Na rust bleef Portugal de aanvallende partij, maar de Spaanse counters waren even gevaarlijk. In plaats van 0-1 werd het 1-0. Nuno Gomes werd op de rand van het strafschopgebied aangespeeld en schoot de bal `in de draai' loepzuiver in het Spaanse doel. Er was toen nog een half uur te spelen.

De finale was onvergetelijk. In de wetenschap dat de Grieken op hetzelfde tijdstip in Faro met 2-1 achterstonden tegen de Russen, waren de Spanjaarden alleen gebaat bij een gelijkspel of overwinning. In dat geval zouden de Portugezen zijn uitgeschakeld. En dus gingen de ballenjongens het spel vertragen en werd elk Spaans balbezit begeleid door een fluitconcert. Het voetbal werd harder. Er vielen 48 overtredingen, verdeeld over beide partijen.

De Spaanse bondscoach Sáez dirigeerde drie aanvallers naar de frontlinie. Zijn collega Scolari antwoordde met drie `verdedigende' wissels. Er volgde een spervuur aan Spaanse kopballen en afstandsschoten die op de lat, op de paal of in de handen van de Portugese keeper Ricardo belandden. Aan de andere kant voorkwam zijn collega Casillas een voortijdige beslissing.

En toen besloot de Zweedse arbiter Frisk dat de wedstrijd was afgelopen. De Spaanse spelers bedankten hun achtduizend meegereisde landgenoten en gingen voor de zoveelste keer zonder hoofdprijs naar huis. Oorzaak? Prachtig voetballen, maar moeilijk kunnen scoren. De Portugese selectie liep een lange ereronde en rekent stilletjes op een volgende wedstrijd tegen Engeland, dat vanavond tegen Kroatië genoeg heeft aan een gelijkspel om zich bij de laatste acht te voegen.