Het beeld

In de overwegend christelijke gemeente Veenendaal werden zaterdagnacht een Nederlandse vlag en andere oranjeartikelen verbrand door teleurgestelde voetbalsupporters, zo meldde Teletekst. Een dag later zei voetbaljournalist Hugo Borst in Studio Sportzomer wel vijftig e-mails vol verwensingen aan het adres van de bondscoach te hebben ontvangen. ,,Hoe veilig is het nog voor Dick Advocaat om in Amstelveen te gaan shoppen?'', vroeg Paul de Leeuw in Villa BVD aan misdaadverslaggever Peter R. de Vries, maar de lijnverbinding tussen de Algarve en het stadion van Aveiro was te slecht om een antwoord te kunnen krijgen. De huidige vice-premier Thom de Graaf en zijn mogelijke opvolger in het eerste kabinet-Bos, Peter R. de Vries, beiden met oranjesjaal om de nek, waren het eens. We hadden het helemaal aan onszelf te wijten, de nederlaag tegen Tsjechië, als de bondscoach in de 59ste minuut de beste speler van het veld haalt.

In Haags jargon betekent `wisselen', in navolging van het taalgebruik van premier Balkenende, meestal `bespreken'. Maar de wissel van Arjen Robben, daar begreep zelfs Advocaats doorgaans nogal dociele interviewer Jack van Gelder de logica niet van.

Toch is het wonder van Aveiro niet dat een voorsprong van twee doelpunten verloren ging of dat de trainer besloot de winst veilig te stellen door een aanvaller voor een middenvelder (Paul Bosvelt) in te ruilen. Die tactiek past in Advocaats – door zijn tegenstanders onder de voetbalanalisten sinds jaar en dag luidkeels bekritiseerde – behoudende aanpak. En die strookt met de gangbare voetbalopvattingen: geen risico's nemen, zeker niet met een net voor 18 miljoen euro aan een nieuwe club verkochte twintigjarige sterspits, die lang geblesseerd is geweest.

Nee, het wonder was dat Advocaats conservatieve opstelling niet had weten te verhinderen dat er attractief en offensief gespeeld werd, alsof Nederland kampioenskansen had. De korzelige Haagse volksjongen, die zich snel aangevallen voelt, en al een heel seizoen door Erik van Muiswinkel in Kopspijkers als een laffe domoor wordt neergezet, leert sneller dan verwacht. Na een ouderwets verongelijkte verdediging in de nabeschouwing met Van Gelder, gaf Advocaat de volgende dag toe dat zijn keuze verkeerd was geweest. Ook de spelers, met name Ruud van Nistelrooy in een ontwapenend authentiek gesprekje met Frits Barend, leken eerlijkheid te verkiezen boven smoesjes. De media-adviezen van KNVB-adviseur Eef Brouwers lonen snel, ook al is het misschien te laat om de volgende ronde te halen.

Kan Brouwers ook een einde maken aan die zotte vertoning rond de oranjebus? Daar staan verslaggevers achter dranghekken letterlijk te schreeuwen om aandacht van spelers en officials. Het meeste succes hebben tv-sterren die minstens zo beroemd zijn als voetballers (Jack Spijkerman, Harry Vermeegen, Barend & Van Dorp). Wie heeft wie het hardst nodig? Om met Johan Cruijff te spreken: ,,Het is pers eigen om bepaalde dingetjes eruit te lichten, maar het is vaak in het voetbal opgesloten waar het fout zit.''

    • Hans Beerekamp