Wetenschap botst met reclame

`Publicatie van uw redactionele commentaar zou in bepaalde kringen niet geaccepteerd worden (...) en dat ging onze marketingafdeling blijkbaar te ver.' Met dat argument wees de hoofdredacteur van Dialysis and Transplantation begin dit jaar een door de Amerikaanse ingenieur Dennis Cotter geschreven redactioneel commentaar af: `Helaas ben ik overruled door onze marketingafdeling'. Dat terwijl drie reviewers van het tijdschrift, allen gerenommeerde wetenschappers, het stuk al hadden goedgekeurd. De uitgever was blijkbaar bang dat de inhoud van het stuk de reclame-inkomsten van het tijdschrift zou schaden. Nu is het editorial van Cotter alsnog verschenen, in een ander tijdschrift: Seminars in Dialysis.

Cotter stelt in zijn artikel ter discussie of dialysepatiënten wel baat hebben bij hogere doses erytropoëtine. Dat hormoon in de dopingwereld bekend onder de afkorting EPO is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. Het wordt geproduceerd door de nieren en chronische nierpatiënten raken door een tekort ernstig uitgeput. De Amerikaanse National Kidney Foundation pleit ervoor dialysepatiënten zo veel erytropoëtine te geven dat hun bloedaanmaak weer zo normaal mogelijk wordt. Met dat advies voor zo hoog mogelijke dosering erytropoëtine maakt de Amerikaanse producent Amgen graag reclame, en aan de tegenovergestelde boodschap hebben ze natuurlijk niets.

Dennis Cotter is directeur van het Medical Technology and Practice Patterns Institute, een non-profitinstituut dat onderzoek doet naar de medisch praktijk. Hij wijst er in zijn commentaar op dat de sterfte onder Amerikaanse dialysepatiënten de afgelopen tien jaar niet is afgenomen, ondanks steeds hogere doses erytropoëtine. Sterker, in een publicatie in het New England Journal of Medicine uit 1998 werd zelfs aangetoond dat de sterfte onder dialysepatiënten die met erytropoëtine weer een geheel normale concentratie rode bloedcellen hadden gekregen, hoger was dan onder de met een lagere dosis behandelde groep. Voor dat feit is overigens nog altijd geen verklaring. Verder zegt Cotter dat aan al het overige onderzoek, allemaal observaties bij dialysepatiënten, `een modelfout' kleeft: informatie over de erytropoëtinedosering ontbreekt volledig.