Webcongres: `Oranjegevoel' bestaat vooral door de handel

Het webcongres besprak de stelling: Het `oranjegevoel' waar media over praten, is door de commercie gecreëerd. In onze lezerspeiling was tweederde het hiermee eens.

Eens

Jasper Nijdam, Columbus, Ohio, VS: ,,De media maken handig gebruik van de voetbalevenementen om allerlei rommel aan de man te brengen. Niks mis mee overigens, want over het algemeen draait het uit op een leuk feestje, en daar zijn Nederlanders wel voor in. Ik snap alleen nooit waarom we altijd een reden nodig hebben om te feesten.''

Inge Veldhuis, Amsterdam : ,,De commercie buit reeds in de consument aanwezige gevoelens uit. Het gaat niet om de vaderlandsliefde van de burger, maar om de koopbereidheid van de consument. De commercie speelt hiermee handig in op het Hollandse `Ik mag niet onderdoen voor de buurman'. Met het gevolg dat hele straten in een oranjezee van vlaggen en ballonnen veranderen.''

Marina Brito de Campos, Amsterdam: ,,Er is nog geen bal getrapt en bij klanten breekt al paniek uit, omdat de oranje vlaggetjes bij Blokker uitverkocht zijn! Natuurlijk vind ik het leuk als Nederland wint, en ik zal ook best af en toe kijken. Maar laat men nou niet doen alsof iedereen in Nederland voetbalgek is.''

Maurice Ackermans, 's-Hertogenbosch: ,,Niks tegen gezonde voetbalvreugde en sportieve competitie uiteraard. Maar dit massale en agressieve oranjegebral en vooral de wanstaltige, om niet te zeggen, beate banaliteiten die onder het mom van deze nationale kleur tentoongespreid worden, zijn van een culturele infantiliteit die volstrekt uniek is in Europa.''

Hennie van IJzerloo, Hilversum: ,,Het oranjegevoel dat nu schijnt te heersen, is nergens anders op gebaseerd dan op een te vroeg ingezette reclamehype, gebaseerd op niets, want Nederland heeft op voetbalgebied nog niet veel klaargemaakt. Het is ergerlijk, buitenproportioneel en uitermate `hysterisch'. Reclamemakers: er is niets zo dodelijk als meer van hetzelfde of de overtreffende trap van hetzelfde.''

Jan van den Bosch, Harmelen: ,,Hier moet ook niet de rol van vooral de commercieel georiënteerde media onderschat worden. De beelden die tot ons komen, noden kennelijk velen uit tot nog gekker en nog fanatieker gedrag. Vreemd genoeg lijkt het vooral om een Nederlands verschijnsel te gaan. Je zult in Frankrijk of Italië geen rood-wit-blauw respectievelijk rood-wit-groen geverfde huizen aantreffen.''

Ite op den Orth, Leersum: ,,Met vaderlandsliefde heeft het allemaal niets te maken, behalve als het vaderland voor de kijker gepersonifieerd wordt door een twintigtal voetballers en het hele circus er omheen: van commentatoren, voetbalhoogleraren, outsiders, oud-internationals, roddel en achterklap, geouwehoer. Stemmingmakerij die ons allemaal aan de buis gekluisterd moet houden en waarbij we tussendoor de eindeloze reclameblokken wegzappend proberen te raden om welk product het nu eigenlijk gaat.''

Joke Meijer, Capelle aan den IJssel: ,,Natuurlijk voelen we ons ineens weer allemaal `Hollander', als ons elftal internationaal gezien goed presteert. Maar al dat gedoe, nog voordat er maar tegen de bal is getrapt, is pure commercie. Voor mij net zo irritant als wanneer de paaseitjes in februari al in de winkel liggen.''

Oneens

Jan op de Weegh, Vrooms: ,,De commercie heeft het `oranjegevoel' niet gecreëerd, maar erop ingespeeld. Zoals Nederlandse emigranten in het buitenland elkaar opzoeken en jongeren in groepsverband uitdagingen opzoeken, hebben inwoners van welk land ter wereld behoefte aan positieve stimuli. Een sportgebeur- tenis waar hun land bij betrokken is, leent zich uitstekend voor een wijgevoel. De commercie zou gek zijn daar niet op in te spelen.''

Marc Bouwman, Delft: ,,Het oranjegevoel is vooral uiting van de behoefte om irrationeel te mogen zijn, tot grote hoogte vergelijkbaar met carnaval. Ook daar wordt de ratio uitgeschakeld, en mogen mensen zich, binnen zekere grenzen, uiten op een wijze die normaal gesproken niet geaccepteerd wordt. Men kan zich natuurlijk ergeren aan de commercie. Men kan dit ook accepteren als onderdeel van datzelfde gevoel van irrationalisme.''

Joep Steinmeijer, Amsterdam: ,,Het is een soort wet in de reclame dat je mensen niets kunt verkopen wat ze niet willen. `Oranje' is een soort onschuldige lijm die weinig met nationalisme te maken heeft. Mensen willen feestjes, zoeken een aanleiding en die is snel gevonden, of het nou oranjevoetbal of Oranjehuis is.''

Jasper Beckeringh, Rotterdam: ,,De meeste reclamecampagnes gebruiken het gejuich van het publiek en oranje in combinatie met hun product. De Duitsers noemen dat Gefühlsansteckung (gevoelsbesmetting). Wanneer je als producent via de media het gevoel van zowel nationalistische trots als een herinnering aan overwinningseuforie teweeg kan brengen in relatie tot je product, breng je de consument in een positieve toestand ten opzichte van wat je wilt verkopen. En zo wordt het oranjegevoel tot op het laatst uitgemolken.''

Ralph Boekholt, Waddinxveen:,,Het oranjegevoel heeft inderdaad niets met voetbal te maken en ook niet met het koningshuis en zelfs niet met zoiets als een Nederlandergevoel. En hoezeer de commercie (en de media) een EK of WK ook uitwringen, toch heeft die periodieke oranje-explosie een functie, want het bevredigt een intense behoefte aan eendracht, solidariteit, een samen-gevoel. Opeens is er weer iets dat bindt: een gedeelde passie, een gezamenlijk doel, hoop, vreugde en collectieve deceptie.''

Meer stemmers

Het Webcongres bestaat uit 150 lezers die discussiëren over een stelling. Met ingang van deze week is het aantal mensen dat stemt, uitgebreid tot alle lezers die zich hadden opgegeven voor het Webcongres. Hierdoor wordt de uitslag van de stemming relevanter. Deze week brachten zeker 650 lezers een stem uit.