Vader bakt ze bruin met de broodbakmachine

Veel vaders krijgen deze Vaderdag een broodbakmachine cadeau. Winkeliers krijgen het apparaat nauwelijks aangesleept. Molenaars draaien overuren. Monique Snoeijen over de aanhoudende hype van zelfgebakken brood uit de broodbakmachine.

Het is een klein wonder: voor het slapen gaan doe je water, meel en gist in een machine, je drukt op een paar knopjes, gaat naar bed en de volgende ochtend word je gewekt door de geur van vers brood.

Dat wonder voltrekt zich, volgens cijfers van onderzoeksbureau Trendbox, met grote regelmaat in 1 op de 12 huishoudens. En over tien jaar, zo verwachten de fabrikanten, staat in ongeveer een kwart van de huishoudens een broodbakker. Vorig jaar verkochten ze gezamenlijk zo'n 75.000 broodbakmachines, dit jaar zijn dat er waarschijnlijk zo'n 250.000. ,,De markt is plotseling geëxplodeerd'', zegt marketing-manager Ron Wille van Panasonic. ,,Het is een absolute hausse'', zegt directeur Wim de Vree van AFK.

Het geheim? De geur. Bij het Voorlichtingsbureau Brood weten ze dat voor bijna driekwart van de Nederlanders vers brood de lekkerste geur heeft (lekkerder dan vers gemaaid gras (60 procent) en koffie (50 procent)).

,,Waar ruik je nou nog vers brood?'' zegt culinair trendwatcher Anneke Ammerlaan. ,,Die geur hangt bijna nergens meer. Bakkerijen zijn niet meer toegestaan in woonwijken. De meeste mensen kopen hun brood bovendien bij de supermarkt, daar hangt soms een ietsje geur van het afbakken.''

Brood is de grote trend van de komende jaren, zegt Ammerlaan. ,,We willen terug naar de basis.'' En wat is voor een consument basaler dan brood, dat na moedermelk het eerste voedsel was dat hij at. Je eigen brood bakken heeft volgens Ammerlaan te maken met ,,behoefte aan romantiek'' en ,,aandacht voor de ware zaken van het leven''. ,,In je eigen huis brood bakken geeft een veilig gevoel.'' Het zijn volgens Ammerlaan vooral de babyboomers die broodbakmachines kopen. ,,Voor hen is het zelf ervaren en het zelf bezig zijn heel belangrijk. Net als bij tuinieren.''

NAAR DE MOLEN

En dan fiets je graag naar de molen voor een kilo meel. In het winkeltje van molen De Vriendschap in Weesp is het dringen. Het was er zelfs zo druk geworden, dat molenaar Wouter Pfeiffer jr. niet eens tijd meer had om zijn zakken te vullen. Daarom heeft hij noodgedwongen de openingstijden moeten verkorten, zodat hij tijd heeft het meel te malen, mengen en verpakken. ,,En de vraag naar molenmeel neemt nog steeds toe.'' Veel klanten moeten een gluten-vrij

,,Het is onvoorstelbaar'', zegt molenaar Gerard Sturkenboom van molen Sint Victor in Heeze. Een paar jaar geleden kwam af en toe ,,een geitenharen- sokken-type'' bij hem meel kopen, nu komt ,,jong en oud, arm en rijk'' bij zijn molen langs. Sturkenboom verkoopt per week 150 kilo meel aan particulieren; een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor. ,,Vroeger haakten thuisbakkers vaak na een keer toch weer af, dan was het toch te veel gedoe. Nu blijven de klanten terugkomen.''

Restauranteigenaar Andi Becker uit Eindhoven, vader van twee meisjes van 3 en 7 jaar, koopt zijn meel bij molen De Roosdonck in Nuenen. ,,Ik experimenteer graag door gehakte noten aan het deeg toe te voegen. Dat vinden de kinderen ook heel lekker.'' Hij voegt ook wel pomodori en olijven toe, maar dat geeft een wat klef brood. ,,De machine kent maar een paar instellingen, dan is het moeilijk een goed evenwicht te vinden.'' De broodmachine is dan ook alleen voor huiselijk gebruik, omdat het ,,zo grappig'' is zelf brood te bakken. Voor zijn restaurant is het brood ,,niet professioneel genoeg''. Al overweegt hij wel twee broodmachines in de zaak te zetten voor de geur. ,,Die geur, die doet eten.''

Huisarts Daan Croon uit Groningen, vader van vier kinderen van 0, 2, 4 en 6 jaar, koopt zijn meel bij een boerderij in de buurt. Per dag bakt hij 1 à 2 broden. Hun favoriete brood is een brood van Vikorn-mix, daarin zitten onder meer vitaminen, volkorenmeel, zonnebloempitten, roggebloem, haverzemelen en sesamzaad. ,,Zelf bakken kost minder tijd dan naar de bakker lopen. Het is weinig werk en erg lekker. Wij vinden het heel fijn om 's ochtends – met de geur van vers brood in je neus – boterhammen te eten die nog warm zijn.''

EEN MANNENDING

Opvallend: veel mannen gebruiken de broodbakmachine. Van de bellers naar de servicelijn van AFK, voor vragen over recepten, is zestig procent man, zegt directeur De Vree. ,,Het is net als met de barbecue'', zegt trendwatcher Ammerlaan. ,,De vrouw koopt het vlees, marineert en rijgt het aan spiesjes, maar de man legt ze op het vuur. Hier gaat de vrouw naar de molen voor het meel, zij koopt de zaden en de noten, en de man doet het in het apparaat.''

Volgens Bart Paashuis van Trendbox past de broodbakmachine in het ,,weekendcompensatiegedrag'' dat mannen in de keuken vertonen. ,,Doordeweeks hebben ze geen tijd om te koken en in het weekeinde willen ze dan best aan de slag, maar wel met hightech spullen. Zelf kneden vinden ze dan te ouderwets en te omslachtig.''

Huishoudartikelenzaak De Marskramer heeft dit jaar voor Vaderdag – samen met een koksmuts en een broodmes – een broodmachine van AFK in de aanbieding: van €59,99 voor €39,99. (De machine is overigens in het consumentenprogramma Kassa als beste getest, al was in de test van de Consumentenbond juist de veel duurdere Panasonic de beste.) Voor Vaderdag heeft AFK voorraden uit het buitenland moeten halen; gemiddeld verkoopt de fabrikant zo'n 5.000 broodbakkers per week, rond Vaderdag zullen dat er naar verwachting 25.000 zijn, zegt directeur De Vree.

,,De broodbakmachine is een cocooning-product'', zegt directeur Henk Gigengack van Inventum. ,,Leuk voor vader, leuk voor moeder en leuk voor de kinderen. Lekker met z'n allen brood bakken. Al moet u zich daar niet te veel bij voorstellen; de voorbereidingstijd is drie minuten.''

Met de aanschaf van een broodmachine koopt de klant vooral de geur van vers brood, maar met werkelijk kwalitatief goed brood heeft het apparaat niets van doen, vindt bakker Dimitri Roels van het Vlaamsch Broodhuys, beroemd om zijn ambachtelijk gebakken zuurdesembrood. ,,In één machine kneden, rijzen en bakken, dat kan natuurlijk niet. Als de machine overgaat van rijzen naar bakken wordt de temperatuur geleidelijk aan hoger, maar voor een goed brood met een knapperige korst – toch het belangrijkste onderdeel van een brood – moet je het gerezen produkt in een keer de hete oven inschieten.''

Wel is de uitvinding volgens hem ideaal voor mensen die een glutenvrij-dieet volgen. ,,Zij kunnen uit de machine een glutenvrij brood halen dat misschien zelfs wel lekkerder is dan in de winkel.'' Maar technisch gezien kan een gewoon brood uit de broodbakmachine volgens Roels nooit beter zijn dan wat de bakker op de hoek bakt. ,,Ik denk dat het apparaat uiteindelijk bij de andere keukenmachines boven in de kast belandt.''

Intussen nemen ze bij fabrikant AFK bestellingen in ontvangst voor de `broodbak-kerstpakketten'. En de molenaars zijn er van overtuigd dat de machine een blijvertje is. ,,Zelf brood maken zit er nu letterlijk en figuurlijk ingebakken'', zegt de molenaar uit Weesp. De molenaar uit Heeze heeft zelfs een klant die de broodbakmachine meeneemt op vakantie in de caravan. ,,Als moderne variant van de aardappels op vakantie.''