Rafael

Eens was er Rafael van der Vaart. Leuke jongen, kamper, gezellig in woord en daad. Anti-vedette. Nooit heeft iemand hem in een Ferrari gezien. Rafael was van de uitsmijter, van het onzegbare van de wreef, van het ordinaire kutgeluk.

Nu is hij volksbezit, gekoesterd en gekarteld in verlangen en hysterie. Oud, stokoud, in zijn jonge jaren. Ook daarom mag hij niet meer falen, niet meer zoeken, niet meer van een ander, laat staan van een mindere zijn.

Talent is een dictatuur.

Ik heb hem een week gevolgd. Eens kamper, altijd kamper. Maar dat mag niet van Oranje, niet van Eef Brouwers, niet van Pedro Salazar. Van der Vaart moet zich gedragen, eenvormig zijn met de groep, doods zijn in nietszeggende persconferenties. Zeepbellen blazen.

Het gaat mis met Rafael van der Vaart. Heel erg mis. Met vernedering kan hij leven, met twijfel niet. Vernederd was hij al bij Ajax, in Oranje wordt hij nu platgewalst. Als eeuwige belofte. Hij is in enkele dagen tijd afgebladderd tot een schim van zichzelf. Opeens geeft geen mens nog om zijn naam, om zijn reputatie, om zijn furie van wreef en heup. Rafael is een nummer geworden, een selectieprobleem met een te hoog vetgehalte, zegt men, een stoorzender van de 4-3-3.

De eenzaamheid van Rafael van der Vaart, ik word er mistroostig van. Ik wil hem helpen, maar weet niet hoe. Jack Spijkerman is ook in Albufeira en cabaretiers hebben, als vanouds, het laatse woord. Niet dat ze iets te zeggen hebben, maar ze doen wel alsof. Ook Spijkerman begraaft Rafael vakkundig in het groteske misverstand van het systeem. Van der Vaart heeft geen weerwoord: hij wordt steeds meer zigeuner. Krom van taal, arm van vocabulaire, schots en scheef van voetbalintelligentie. Hij brabbelt maar wat, op zijn Amsterdams. Rafael wil nu even rust en gemak, maar daar kom je bij een cabaretier niet mee weg. Spijkerman wil bloed. Welke cabaretier bloedt niet leeg aan zijn eigen wonden?

Straks wordt Rafael sowieso vervangen door Clarence Seedorf. Een Ferrari-rijder. De Ajax-vedette is niet eens van de Jeep. Alweer een misverstand, hij zit er niet mee, maar in Oranje tikt elke vorm van statusverlies aan. In een Saab-cabrio kom je er niet in.

Van der Vaart moet spelen. Voor of achter de spitsen, het maakt niet uit. Hij moet zich gewoon laten gelden, kunstjes vertonen, de tegenstand afbluffen, roddels vernietigen, twijfel en achterklap opdoeken. Een klein beetje van Manchester United zijn, of van FC Barcelona. Of van Real Madrid. Niet van het provinciale Ajax, dat vooral niet.

Voor minder dan een basisstek mag hij niet eens de veters vastknopen. Laat staan dat hij Dick Advocaat zou groeten of minzaam zou buigen naar Eef Brouwers. Rafael moet zich vrijmaken van het KNVB-plebs. Vrij van het cultuurbarbarisme van Jack van Gelder. Vrij van het mombakkes van Ronald Koeman bij Villa BvD. Vrij van techniek en tactiek van Dick Advocaat.

In de wedstrijd tegen Duitsland werd hij vakkundig verzopen door vriend en vijand. Dat moet je niet meer willen, als Van der Vaart zijnde. Allicht dat de media azen op de vrije val van een icoon, maar laat dat Advocaat maar uitleggen.

Ik zou zo graag willen dat Rafael van der Vaart weer zichzelf wordt. Zoon van een moeder zonder wreef, zoon van een vader zonder scheenbeen. Een kamper gegroeid en voltooid in de ruimte van het verzinsel, van de bijkomstigheid, van de schaduw. Aan oorloghitsers ontbreekt het Oranje sowieso niet. Cocu en Van Hooijdonk willen nooit anders zijn dan de strategen van Sabra en Chatilla. Advocaat wil niets eens weten dat de Muur gevallen is. Voor Van Hangegem is er buiten de Kennemer al helemaal niets terug te vinden van een beschaving. De knotwilgen van Oranje: het kan vriezen, het kan dooien. Juist in zo'n armzalig landschap heb je een jongen als Van der Vaart nodig. Al was het maar om de zintuigen van een hogere esthetiek te strelen.

Hij wil een beetje bemind worden.

Nu ik lees dat Madonna in een soort aanval van bijbelse mytholologie probeert te genezen van navel en kut, van weemoed en wanhoop, mag Rafael van der Vaart op zijn minst een schouderklop van Koeman en Van Gaal verwachten. Ik vrees alleen dat de heren van Ajax daar geen tijd voor hebben. Zij zijn zo druk in de masturbatie van zichzelf, op radio en televisie. En daarnaast ook nog eens op de golfbanen van Albufeira en Vale de Lobo.