Met recht, zonder bonnetje

Platte vragen op een sjiek notariskantoor. Het gebeurt.

Tijdens een transactie stort de koper een fors bedrag op de tussenrekening van de notaris. De verkoper vraagt vervolgens aan de notaris of hij een deel van dat bedrag `effe handje contantje' – het ging om meer dan 15.000 euro – kan krijgen. Dat kan. Maar de notaris zit direct met een probleem. Moet hij deze contante betaling kenbaar maken aan het landelijk meldpunt voor ongebruikelijke transacties?

Vrije beroepsbeoefenaren zijn sinds juni vorig jaar gebonden aan de MOT, de wet Melding Ongebruikelijke Transacties. Onder anderen notarissen, accountants, advocaten, makelaars in onroerend goed en belastingadviseurs moeten sindsdien contante betalingen boven de 15.000 euro die zij bij hun klanten tegen het lijf lopen, aan een landelijk meldpunt doorgeven. Hiermee wil de overheid het witwassen van geld zien te voorkomen.

Een deel van de vrije beroepsbeoefenaren stond niet bepaald te juichen toen duidelijk werd dat de MOT ook voor hen zou gelden. Met name advocaten en notarissen hesen de stormbal. De vertrouwensrelatie met hun cliënt zou ernstig onder druk komen te staan als zij verplicht werden tot melden.

De overheid bleek na een hevige lobby gevoelig te zijn voor dit argument. Er is bepaald dat niet alle werkzaamheden van deze twee beroepsgroepen vallen onder de meldplicht. Dit geldt op het moment dat bijvoorbeeld een advocaat zijn cliënt moet gaan verdedigen bij de rechtbank.

Het aantal meldingen van de vrije beroepsbeoefenaren valt in het niet bij het totaal aantal meldingen van ruim 177.000, blijkt uit het zojuist verschenen jaarverslag van de MOT. Het waren er in zes maanden niet meer dan 51, slechts 0,03 procent van het totaal.

Maar interessanter is dat meer dan de helft daarvan, 28 meldingen, `verdacht' bleek te zijn. Dat is een score van 55 procent. Verdacht betekent dat justitie deze meldingen verder gaat onderzoeken. Overigens scoorden notarissen het hoogst met 28 meldingen, waarvan er 13 verdacht zijn. Het totale verdachte bedrag is uitgekomen op ruim 35 miljoen euro.

Het grote aantal verdachte meldingen levert, terugkijkend op de lobby van met name notarissen en adocaten, gefronste wenkbrauwen op. In het jaarverslag van de MOT staat in koeienletters: `Wanneer een melder zich niet houdt aan de bepalingen van de Wet MOT pleegt deze een economisch delict.' En daarop in kleine letters: `Hierop staat een gevangenisstraf van maximaal twee jaar of een boete van 10.000 euro.' Dat laatste valt bij contante betaling in ieder geval buiten de meldplicht.

    • Mark Houben