Bl!ndman laat de hel losbreken

Het Bl!ndman Saxophone Quartet ontleent zijn naam aan het tijdschrift van Marcel Duchamp uit 1917. De titel verwijst naar het dadaïsche idee van de blinde die bezoekers rondleidt door een tentoonstelling. Het Brusselse ensemble leidt luisteraars al vijftien jaar op onorthodoxe wijze langs muzikale randgebieden. Van de twaalfde eeuwse Leoninus tot de hedendaagse Cage. En nu door de geest van Antonin Artaud.

Artaud was een theatermaker, schrijver en denker die zijn leven lang op zoek was naar een weg uit het westerse rationalisme. Surrealisme, experimentele film en opium boden geen soelaas. In 1937 vertrok hij naar Mexico om zich bij de Tarahumaras-indianen te laten inwijden in de hallucinante drug péyoté. Eenmaal terug in Europa belandde hij langdurig in een psychiatrische inrichting. Vlak na zijn vrijlating overlijdt hij, amper vijftig jaar oud, opgebrand.

Bl!ndman-voorman en regisseur Sleichim verbeeldt Artauds geest als een vijfhoekige arena afgebakend door een raster van kille tl-balken. Het publiek is veroordeeld tot rusteloos ronddolen. Op een verhoging zit de oude Artaud (Phil Minton). Uitgeblust doet hij verslag van zijn tijd bij de indianen. De Bl!ndman-leden laten hun saxen kletteren als oerwoudregen.

Totdat de hel losbreekt. Een oorverdovend, schurend geluid veroorzaakt rillingen. Het is alsof iemand met een botte vijl langs de binnenkant van je schedel gaat. Afwisselend bij de hand genomen door Artauds magische evenbeeld en zijn jongere, engelachtige ik, word je steeds dieper zijn losgeslagen geest binnengetrokken.

Men in Tribulation is een zeventig minuten durend delirium van het heftigste soort. Tijd en ruimte lossen op in een polyfonische geluidsgolf die ieder raakvlak met de normaliteit kwijt is. De Bl!ndmannen briesen in hun saxofoons, hijgen in microfoons, laten luidsprekers trillen met feedback. Even lijken de woorden houvast te bieden. Maar als steeds groteskere beelden over elkaar heen buitelen, valt de realiteit in brokstukken uit elkaar.

Men in Tribulation is niet zomaar vervreemdend of verontrustend. Het is een regelrecht angstaanjagende reis door de donkerste regionen van het menselijk brein.

Voorstelling: Men in Tribulation. Muziek/regie: Eric Sleichim. Tekst: Jan Fabre. Spel: Phil Minton, Hagen Matzeit, Viviane De Muynck, Bl!ndman. Gezien: 18/6 in Theater Bellevue, Amsterdam. Herh: 19/6 aldaar.