Wanvertoning over Erik O. (Gerectificeerd)

De zaak van de marinier Erik O., die verdacht wordt van moord dan wel dood door schuld op een Irakees, is uitgelopen op één langgerekte wanvertoning. 's Mans dossier ligt gedeeltelijk op straat; zijn veiligheid kan daardoor ernstig worden geschaad. In het verlengde ervan is een mistgordijn opgetrokken over de geheime militaire operaties van de zogenoemde Bijzondere Bijstandseenheid, waartoe Erik O. ooit behoorde. De minister van Justitie en de top van het openbaar ministerie staan te kijk als schutteraars die niet in staat zijn de elkaar kennelijk tegenwerkende krachten in hun organisatie in de hand te houden. Voor het uitlekken van een vertrouwelijk document van het openbaar ministerie met gegevens over de marinier heeft minister Donner (CDA, Justitie) gisteren in de Tweede Kamer spijt betuigd. Dat de Kamer daar genoegen mee nam is haar zaak. Het neemt echter niet weg dat de handelwijze van het OM laakbaar is geweest vanaf het prille begin, toen een `schietincident' op 27 december in Zuid-Irak een week later een nationale affaire werd door een weinig terughoudend tv-optreden van procureur-generaal De Wijkerslooth.

De correspondentie plus bijlage over Erik O. die De Wijkerslooth verstuurde aan alle parketten, belandde bij de media; omineus signaal van een richtingenstrijd die over het hoofd van de marinier werd – en misschien nog wel wordt – uitgevochten. In de bijlage stond dat de sergeant-majoor tot de Bijzondere Bijstandseenheid behoorde, aan een geheime militaire operatie in het buitenland zou hebben deelgenomen en `laagdrempelig' bij geweldsgebruik zou zijn geweest. Alleen al het feit dat De Wijkerslooth dergelijke vertrouwelijke informatie schriftelijk verspreidde, roept twijfels op over zijn professionaliteit. Het begint een ongemakkelijke combinatie te worden: Donner en De Wijkerslooth, de bewindsman en de voorzitter van het college van procureurs-generaal. Ze rijgen kleinere en grotere affaires aaneen, komen er tot nu toe mee weg, maar de vraag dient zich wel aan of ze ongeschonden de eindstreep halen.

Een hoofdstuk apart vormt de informatie over geheime operaties van de Bijzondere Bijstandseenheid. In kleine kring was bekend dat Nederlandse militairen soms deelnemen aan commandoachtige missies die het geweld niet schuwen. Minister Kamp (VVD, Defensie) beloofde gisteren de Kamer altijd te informeren over deze operaties, waarvan er de afgelopen vier jaar negen zouden zijn geweest. Zijn belofte komt laat en is wel erg aan dit incident gebonden. Een toelichting over legitimiteit en noodzaak ontbreekt. Dat zal te maken hebben met de geheimhouding, maar de Kamer doet er goed aan om zich tot in details te laten informeren over wat er speelt in deze schimmenwereld, waar acties maar al te snel op gespannen voet staan met het democratisch belang.

Rectificatie

Erik O.

In het artikel `Donner: spijt over lekken feiten Erik O.' (18 juni, pagina 3) en in het commentaar `Wanvertoning over Erik O.'(18 juni, pagina 7) stond dat in de bijlage van een brief van procureur-generaal De Wijkerslooth aan de parkethoofden werd vermeld dat O. lid was van de Bijzondere Bijstandseenheid en dat hij deelgenomen zou hebben aan een geheime, buitenlandse missie. Dit stond echter niet in die bijlage.