Poolse ophef over oud-nazi's

Een initiatief van het Simon Wiesenthal Centrum om de laatste Polen te pakken die in de Tweede Wereldoorlog met de nazi's hebben gecollaboreerd, heeft in Polen tot commotie geleid. Het in Los Angeles gevestigde centrum heeft in Polen een gratis telefoonlijn geopend en een beloning van tienduizend dollar uitgeloofd voor informatie die leidt tot de aanhouding van collaborateurs.

Het is het element van de beloning dat voor opschudding zorgt. Efraim Zuroff, de belangrijkste nazi-jager van het centrum, zegt dat het uitloven van beloningen in het recente verleden goed heeft gewerkt – in Litouwen zijn dankzij die beloning acht onderzoeken naar verdachte collaborateurs geopend en in Letland één. Het uitloven van beloningen is ,,normale praktijk'', zei hij.

In Polen zeggen critici dat de beloning mensen er toe kan brengen valse beschuldigingen te uiten. Bronislaw Geremek, de voormalige Poolse minister van Buitenlandse Zaken wiens vader, een rabbijn, in Auschwitz werd vermoord, zei gisteren ,,te walgen'' van het initiatief. ,,Ik zou in plaats daarvan de hele wereld willen laten weten hoe veel goeds Polen andere Polen hebben aangedaan door joden te redden'', zei hij. Adam Michnik, oud-dissident en hoofdredacteur van Polens grootste krant, noemde het initiatief ,,gevaarlijk''. ,,Verklikken voor geld maakt me bezorgd. Het opent de deur voor een hel van rekeningen die worden vereffend, valse beschuldigingen en demagogische generalisaties'', zo schreef hij in Gazeta Wyborcza. ,,Ik heb veel respect voor [nazi-jager] Simon Wiesenthal, maar dit idee lijkt mij misplaatst.''

Marek Edelman, de enige nog levende leider van de opstand in het getto van Warschau in 1943, verdedigde daarentegen het Simon Wiesenthal Centrum: ,,In de hele wereld betaal je bij het zoeken van killers. Saddam Hussein werd pas gepakt nadat de VS miljoenen hadden uitgeloofd.''