Onenigheid over opvolging Prodi

De 25 regeringsleiders van de Europese Unie zijn ernstig verdeeld over wie de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie moet worden. Tijdens een urenlang beraad, dat na middernacht eindigde, bleek geen van de kandidaten op voldoende steun te kunnen rekenen.

Ierland, de huidige voorzitter van de Unie, zou vandaag een nieuwe poging ondernemen om overeenstemming te bereiken. De besprekingen over de Europese Grondwet, die vandaag zouden worden voortgezet, verliepen gisteren wel voorspoedig.

Volgens diplomaten zijn gisteravond tijdens het diner waar de opvolging van commissievoorzitter Prodi werd besproken bittere verwijten over tafel gegaan. De strijd ging onder andere tussen de voorstanders en tegenstanders van een meer federaal Europa, terwijl ook de verdeeldheid van vorig jaar tussen de lidstaten over de oorlog in Irak nog eens aan de orde kwam.

Groot-Brittannië heeft zich van meet af aan fel verzet tegen de kandidatuur van de Belgische premier Guy Verhofstadt wegens diens positieve stellingnamen ten opzichte van een meer geïntegreerd Europa en zijn kritische houding met betrekking tot de oorlog in Irak. Verhofstadt had wel de steun van Frankrijk en Duitsland.

De Ierse premier Ahern zei vannacht dat geen van de ,,acht á negen kandidaten'' die zijn genoemd kon rekenen op een meerderheid. Hij zou vanmorgen een shortlist samenstellen en deze later op dag opnieuw aan zijn collega's voorleggen. Ahern sloot niet uit dat het opnieuw nachtwerk zou worden.

Nog altijd geldt de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker als de persoon die de meeste steun geniet onder de regeringsleiders. Hij heeft echter meermalen te kennen gegeven niet beschikbaar te zijn voor de post wegens zijn verplichtingen in eigen land. De vraag is of hij, na de gebleken verdeeldheid over de andere kandidaten, een klemmend beroep van zijn collega's zal weten te weerstaan.

De discussie over de voorzitter van de Europese Commissie kreeg gistermiddag vlak voor het begin van de tweedaagse top van de leiders van de Europese Unie een verrassende wending toen uitlekte dat de christen-democratische Europese Volkspartij (die in het Europees Parlement ook onderdak biedt aan de Britse Conservatieven) voor het benoemen van Chris Patten was. De huidige Britse commissaris voor buitenlandse betrekkingen is afkomstig uit de Conservatieve partij.

[vervolg EU-TOP: pagina 5]

EU-TOP

Fransen zien niks in Patten

[vervolg van pagina 1]

Overigens bestond onder de christen-democratische regeringsleiders geen unanimiteit over de voordracht van Chris Patten voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Reeds enkele uren nadat Pattens naam was uitgelekt, maakte de Franse president Chirac verkapt duidelijk dat de Brit voor hem onbespreekbaar was. Hij zei dat het moeilijk voorstelbaar was dat de voorzitter van de Europese Commissie zou komen uit een land dat geen deel uitmaakt van alle EU-instituties. Groot-Brittannië heeft de euro nog niet ingevoerd en maakt evenmin deel uit van het `Schengengebied', de EU-landen waarvoor geen grenscontroles meer gelden. Om dezelfde reden zou dan ook de Deense liberale premier Rasmussen afvallen.

De voorzitter van de Europese Commissie moet gekozen worden met een zogeheten gekwalificeerde meerderheid. De lidstaten van de Unie beschikken over een stemmenaantal dat enigszins gerelateerd is aan de bevolkingsomvang. De grote landen hebben tien stemmen, een land als Nederland vijf. Voor een meerderheid zijn 88 stemmen nodig. Volgens de Ierse premier Ahern kon gisteravond niemand rekenen op een dergelijk stemmenaantal. Hij weigerde zich uit te laten over namen, maar zei wel dat er geen verrassingen tussen zaten.

De besprekingen over de nieuwe voorzitter zouden later op de dag worden voortgezet. Ondertussen buigen de regeringsleiders zich over het nieuwe grondwettelijke verdrag dat een half jaar geleden nog tot grote verdeeldheid leidde. Onder de regeringsleiders bestond gisteravond optimisme dat hierover een akkoord zal kunnen worden bereikt.

Het grootste geschilpunt, de stemverdeling tussen de verschillende lidstaten, is ,,overbrugbaar'' zei Ahern. Toch kunnen de besprekingen over de grondwet niet geheel los worden gezien van het beraad over de nieuwe voorzitter van de Commissie. Zo zou de Britse premier Blair hebben gewaarschuwd dat er geen grondwet komt als Verhofstadt zou worden benoemd.