Nog veel sleutelwerk aan de as van Oranje

De Duitsers werden met te veel angst tegemoetgetreden. Tegen de Tsjechen moet het morgen anders, beseft het Nederlands elftal. De betrokkenen kunnen het gebrek aan lef bij Oranje moeilijk verklaren.

Dick Advocaat leest weer kranten en kijkt weer tv. De informatiestop die de bondscoach zichzelf voor zijn gemoedsrust had opgelegd heeft hij kennelijk opgeheven. Anders kon hij niet weten dat de Duitse media de prestatie van Die Mannschaft roemden als het beste optreden van de afgelopen twee jaar. Er werd gesproken van een Superspiel (superwedstrijd). ,,Dus zo slecht kunnen wij dan nooit gespeeld hebben'', reageerde Advocaat gisteren geprikkeld op de Nederlandse commentaren die hij klaarblijkelijk te negatief vond.

Nog steeds gaat `de kleine generaal' geregeld in de verdediging als er in zijn ogen ten onrechte geringschattend wordt geoordeeld over de kwaliteiten van Oranje. Maar Advocaat wilde niet verhullen dat het elftal ook in zijn optiek te angstig en te behoudend heeft gespeeld in de eerste helft van het openingsduel met de Duitsers. En dat was zeker niet conform de afspraken.

Pas na rust kroop Oranje onder aanvoering van Overmars, Sneijder en later Van Hooijdonk wat meer uit zijn schulp. ,,We zeiden van tevoren nog tegen alle basisspelers: `Ga uit van je eigen kracht. Toon de flair die we hebben als Nederlands elftal. Doe dat al in de tunnel als je naast elkaar loopt.' Pas in de tweede helft konden we domineren zoals dat past bij de speelwijze van de Hollandse school'', aldus Advocaat.

De bondscoach kan achteraf moeilijk verklaren waar die angst vandaan kwam. ,,Misschien omdat er een enorme spanning op het elftal zat.''

Ook Jaap Stam kon dat gisteren, aan de kust van de Algarve, niet uitleggen. ,,Iedereen was te druk met zichzelf bezig. We moesten heel waakzaam zijn. We hadden te maken met een ploeg die loert op fouten van de tegenstander en deze eventueel probeert af te straffen.''

Tsjechië is morgen de volgende lastige klip die Oranje moet zien te omzeilen. Ook een tegenstander die met een minimaal aantal spitsen vanuit defensieve stellingen probeert toe te slaan. In de kwalificatiereeks ontmoetten beide landen elkaar twee keer. Tsjechië won in Praag (3-1) en hield Oranje in Rotterdam op 1-1.

Advocaat zal de negatieve conclusies van de wedstrijd tegen de Duitsers ongetwijfeld laten doorwerken in de opstelling van het duel met de Oost-Europeanen, dat in Aveiro wordt gespeeld. Boudewijn Zenden lijkt met zijn voorzichtige optreden alle krediet te hebben verspeeld als linksbuiten.

Het argument dat de speler van Middlesbrough ook veel verdedigend werk moest opknappen gaat er bij Advocaat niet in. De Hagenaar vindt dat Zenden had moeten zorgen dat rechtsback Arne Friedrich achter hem aanliep. Dan was het niet nodig geweest dat hij de hele linkervleugel bestreek. Wat dat betreft gaf Overmars het goede voorbeeld door twee spelers aan zich te binden. Uit de woorden van Advocaat viel op te maken dat Arjen Robben nog niet klaar was om vanaf de eerste minuut te spelen. Gisteren mocht hij op de geheime training wel in een aanvalslinie meespelen met Kluivert en Van Nistelrooy. Maar dat was een niet al te serieus te nemen partijtje tussen twee generaties.

Overmars wordt toch vooral als de perfecte pinchhitter gezien. Iets ingewikkelder is het sleutelwerk aan de as. Daar deed zich tegen de Duitsers weer het probleem voor dat de spitsen niet goed werden aangespeeld. Wesley Sneijder is de ideale aangever, maar hij is verdedigend en fysiek niet sterk genoeg om met Pavel Nedved, de aanvallende middenvelder van de Tsjechen, te duelleren. Waarschijnlijk zal Cocu, die faalde tegen Ballack, nu de taak krijgen om de vedette van Juventus uit te schakelen.

Verder bestaat de mogelijkheid dat Clarence Seedorf, die zich weer fit voelt, Rafael van der Vaart vervangt achter de spitsen. De Milan-speler wilde gisteren niet ingaan op de vraag of hij eventueel ook bereid is op rechts te spelen, waar Andy van der Meyde schutterde tegen de Duitsers. Seedorf heeft Advocaat immers laten weten de concurrentiestrijd met Van der Vaart te willen aangaan achter de spitsen. ,,Volgende vraag graag'', zei Seedorf gisteren bits toen dit onderwerp ter sprake kwam op de massaal bezochte persconferentie.

De kans bestaat dat het Nederlands elftal nog groeit in het toernooi, zoals in 1978 (WK), 1988 (EK) en 2000 (EK). Maar de hamvraag is dan of de ploeg daarvoor voldoende kwaliteiten heeft. Doelman Van der Sar denkt van wel. ,,We zijn als elftal in potentie beter dan in 1998 (WK in Frankrijk, red.) en 2000 (EK in eigen land, red.). We spelen alleen nog niet zo goed als andere teams. De vorm moet groeien.''

Advocaat herhaalde wat hij al eens eerder zei: ,,We hebben nog steeds goede spelers. Maar je moet de kracht van het Nederlands elftal niet relateren aan vier superspitsen (Van Nistelrooy, Kluivert, Van Hooijdonk en Makaay, red.). Van hen kan er in een 4-3-3-systeem maar één spelen.'' Waarmee de bondscoach ook aangaf dat een basisplaats voor Pierre van Hooijdonk, die tegen de Duitsers in het laatste kwartier ervoor zorgde dat er wat effectiever werd gevoetbald, absoluut niet aan de orde is.