Meer invloed van overheid op de NS

De overheid verstevigt haar greep op de Nederlandse Spoorwegen. Dit blijkt uit afspraken met het bedrijf van minister Peijs en staatssecretaris Schultz van Verkeer en Waterstaat. Het kabinet heeft er vandaag mee ingestemd. NS is een zelfstandige naamloze vennootschap, waarvan het rijk de aandelen bezit.

De nieuwe zogeheten concessies regelen het railvervoer van goederen en personen, en moeten door het parlement worden goedgekeurd. Tweede en Eerste Kamer gingen eerder akkoord met de nieuwe Spoorweg- en Concessiewet. NS krijgt tot 2015 het alleenrecht op het gebruik van het hoofdrailnet. Daarna volgt een aanbesteding waarop ook buitenlandse maatschappijen kunnen inschrijven. Minister en staatssecretaris overleggen nog met NS of daarbij alleen het materieel of ook alle personeel naar het nieuwe bedrijf overgaat.

De concessiewetten moeten volgens het ministerie worden gezien als ,,een raamwerk'' dat de minister de mogelijkheid geeft om richting te geven aan het railvervoer. De exacte taken en plichten van het spoorbedrijf worden vastgelegd in jaarlijkse plannen, zowel wat het beheer van de infrastructuur als het vervoer van reizigers en vracht betreft. De verantwoordelijke bewindslieden zullen deze plannen vanaf 2008 beoordelen en kunnen hun goedkeuring onthouden als ze de prestaties onvoldoende vinden. Daarover zal alleen nog op het hoogste niveau worden overlegd, namelijk met het moederbedrijf NS en niet langer met het bedrijfsonderdeel NS-Reizigers.

De komende drie jaar krijgen NS en ProRail, dat verantwoordelijk is voor railnet en beveiliging, gelegenheid intern orde op zaken te stellen en beter te presteren. In een uitvoerige brief bij de concessies zeggen Peijs en Schultz dat ze de rol van de overheid bij ,,het massavervoer tussen de grote steden en het goederenvervoer'' nog preciezer zullen aangeven in het Mobiliteitsplan dat na de zomervakantie komt.

[Vervolg CONCESSIE: pagina 2]

CONCESSIE

Geen harde eis tarieven

[vervolg van pagina 1]

Tot verdriet van de consumentenorganisaties ontbreken in de nieuwe concessies voor het spoor harde eisen voor het aantal zitplaatsen in de trein en percentages voor de jaarlijkse verhoging van de prijs van het treinkaartje. Wel geeft de concessie een gemiddelde stijging aan waarbij inflatie en kosten van het railgebruik mogen doorwerken. Bij een te forse stijging kan de minister ingrijpen. Over het aantal zitplaatsen in de trein zegt de concessie dat ,,de reiziger in de trein een redelijke kans heeft op een zitplaats''. Tevens zal de toegankelijkheid van alle treinen moeten verbeteren, zo blijkt uit de nieuwe regels.

De overheid verplicht verder NS en ProRail om beter met elkaar samen te werken. Daartoe zal een afzonderlijke overeenkomst tussen beide bedrijven worden opgesteld. Als de bedrijfsvoering onvoldoende kwaliteit heeft, kan de minister ook hier ingrijpen. Voor de overgebleven dertien regionale spoornetten zullen nieuwe contracten tussen NS en Rijk worden opgesteld tot ze door de provincies openbaar worden aanbesteed.