Van slipper tot speeltuig

Ze zijn uitermate en vogue bij hippe jonge meiden: teenslippers. Al vroeg in het voorjaar bevrijden ze zich uit de benauwenis van hun pumps of laarsjes om hun blote voeten onbekommerd door de wind te laten strelen. Slippers hebben de charme van eenvoud, maar dat geldt niet voor de prijs, want ze moeten natuurlijk wel van het juiste merk zijn. Diesel is goed, Prada of Dior nog beter. De prijzen beginnen bij 40 euro en lopen op tot ver over de 100 euro. De winstmarges moeten fabuleus zijn.

Hoe lang zouden ze met hun chique slippers doen? Vermoedelijk niet zo lang als de Afrikanen die voorbij komen in de documentaire De wonderlijke levenscyclus van het teenslippertje. Deze aflevering in het IKON-programma Factor die morgenavond wordt uitgezonden, brengt de productie, afdanking en wedergeboorte van het Afrikaanse volksschoeisel in beeld.

De slippers beginnen hun leven in een fabriek in de Keniaanse havenstad Mombassa, en eindigt via een zeereis op het eiland Kiwaju, waar de bewoners langs het strand scharrelen op zoek naar aangespoeld afval. De vrouwen van Kiwaju hebben zich gespecialiseerd in huisvlijt met afgedankte slippers als basismateriaal. Door handig gebruik van mes en schaar worden ze bewerkt tot speelgoed. Van eenvoudige figuurtjes, zoals vissen of schildpadden, tot prachtige bootjes, met een plastic zak als zeil. De reis eindigt weer in Mombassa, waar het speelgoed op de markt wordt verkocht.

De film is een ode aan de creativiteit van mensen die van minder dan 1 dollar per dag rond moeten komen. Niets is waardeloos, alles kan voor een nieuwe bestemming worden gebruikt. De reis van de teenslipper `over de wereldzeeën' dient daarbij als kapstok. Dat levert fraaie beelden van de Indische Oceaan op, en het cartooneske optreden van de strandkrabben is een video-opname waard. Jammer is dat dit ten koste gaat van een dieper inzicht in de economische omstandigheden van de Kiwujanen. Verdienen ze er een serieus deel van hun inkomen mee, of is het een kleine bijverdienste? Bovendien beginnen de melige teksten – de commentator grossiert in clichés en flauwe woordspelingen – snel te vervelen. Zonder het licht-zoete verhaaltje was het beter geweest. Nu lijkt het net school-tv voor kinderen die laat op mogen blijven.

Factor: De wonderlijke levenscyclus van het teenslippertje, IKON, morgen, Ned.1, 23,43-0.08u.