Rookpolitie op zoek naar asbakken

Vanaf 1 juli gaat de `rookpolitie' strenger controleren of bedrijven het rookverbod naleven. Dat zegt de man die de actie leidt, Albert Kuntze.

De `rookpolitie' heeft 65 controleurs in dienst die bij bedrijven en instellingen controleren óf er nog gerookt wordt en zo ja, hoe en waar. Ze werken bij de vijf Drank-, Horeca en Tabakswet-teams van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). Vanaf 1 juli starten de teams een grootschalige controleactie die gericht is op bedrijven, zo zegt hun baas, Albert Kuntze.

Tot nu gingen de teams bedrijven pas controleren na een klacht van een werknemer dat er nog werd gerookt in kantine of op zijn werkplek. Vanaf 1 juli gaat de VWA onaangekondigd bij bedrijven langs.

,,Er worden zo'n 4.000 bedrijven bezocht'', zegt Kuntze. ,,We vinden dat het nu zo langzamerhand genoegzaam bekend moet zijn dat de werkplek rookvrij moet zijn.'' De actie loopt tot het eind van het jaar. Vervolgens gaat de Voedsel en Warenautoriteit de resultaten evalueren.

Meer dan veertig procent van de gecontroleerde bedrijven en instellingen houdt zich niet aan het rookverbod, zo blijkt uit een eerste evaluatie van de VWA. ,,Ik vind dat een waanzinnig hoog percentage. Zeker als je bedenkt dat het voor het grootste gedeelte bedrijven betrof die we vooraf al hadden gewaarschuwd dat we langs zouden komen'', zegt Kuntze.

Uit uw onderzoek blijkt dat de meeste klachten van werknemers komen uit de industrie, detailhandel en transport.

,,Ja. Daar hoort ook nog de bouw bij. Uit een onderzoek van de stichting Stivoro (de nationale organisatie voor voorlichting over de gezondheidsrisico's van roken, red.) blijkt, dat juist daar een bijzonder lage naleving is. Maar in de bouw zijn we nog weinig geweest omdat daar tot nu toe weinig klachten over zijn binnengekomen.''

Het zijn de `ruigere sectoren' waar nog gerookt wordt.

,,Ja, dat zou je zo kunnen zeggen. Misschien zit dat in de cultuur. Bij de overheid gaat het beter.''

De meeste klachten komen uit het zuiden. Paffen ze juist daar stug door?

,,Dat kan je niet zeggen. Wat we wel weten, is dat in Brabant een aantal mensen zit dat de klachten met bossen tegelijk indient. Soms met vijfentwintig tegelijk.''

Brabanders klikken graag?

,,Daar heb ik geen wetenschappelijk bewijs voor. Volgens mij wonen die mensen toevallig in Brabant.''

Hoe gaat een controle in zijn werk?

,,De controleurs melden zich bij de beheerder. De controleur is een buitengewoon opsporingsambtenaar, hij kan dus niet geweigerd worden. Daarna gaat de controleur het pand door. Op zoek naar asbakken. Als het bedrijf een compleet rookverbod heeft, kan hij door te snuiven vaak al ruiken of dat wordt nageleefd.''

Snappen mensen waarom werkplekken rookvrij moeten zijn?

,,Het besef dringt langzaam door. Wij zien zelfs de meest verstokte rokers na enig gemor, omslaan.''

Er bestaat geen weerzin tegen de controles?

,,De meeste irritatie wijt ik aan gebrek aan kennis van de nieuwe wet. De laatste tijd zien we dat er zelfs een soort gêne ontstaat om te roken, zelfs waar het wél mag. Kijk naar de trein, daar is het rookverbod vrijwel geaccepteerd. Eerlijk gezegd had ik niet verwacht, dat dat zo snel zou gaan.''

Hebben uw controleurs te maken met agressie?

,,Het blijft gelukkig beperkt tot wat sarcastische opmerkingen.''

Veel rokers met een eigen kamer zullen toch denken: laat me nou met rust.

,,Maar dat doen we dus niet. Je mag alleen roken in een aparte ruimte, en dan alleen met een krachtige afzuiginstallatie.''

Een apart rookhok zonder afzuiger is niet voldoende?

,,Nee. Een raam open zetten ook niet. Het gaat namelijk niet om de stank en rook alleen. Maar óok om de kankerverwekkende deeltjes van sigarettenrook.''

Maar mensen in een rookhok kiezen er toch zelf voor.

,,Het gaat niet om de rokers. Het gaat om de méérokers. De deur hoeft maar even open te gaan, en mensen die er langs lopen krijgen het al binnen.''

En een rookhokje op de gang of in de kantine. Mag dat?

,,Nee. Roken mag alleen in een afgesloten ruimte. Als een afzuiginstallatie in een gang of kantine alles zou moeten afzuigen, zou ieders toupet afwaaien.''

Rookt u zelf?

,,Af en toe een sigaartje, maar tegenwoordig minder ik. Ik ben nog eens extra geschrokken van de rapportage van de gezondheidsraad, eind vorig jaar, naar de effecten van meeroken. Je houdt niet voor mogelijk hoeveel rotzooi er in sigaretten zit.''

Hoe ziet u de toekomst van Nederland? Is die rookvrij?

,,Uiteindelijk zal daar draagvlak voor zijn. Je ziet dat nu al geaccepteerd wordt dat in openbare gebouwen niet gerookt mag worden.''

Amerikaanse toestanden dus: alles rookvrij.

,,Ik vind Amerikaanse toestanden zo negatief klinken. Ik zeg liever Ierse toestanden. Dat klinkt sympathieker. In Ierland is roken in pubs sinds 1 april verboden. Zo geloof ik ook dat Nederland op termijn rookvrij zal zijn.''