Hervulbare frisdrankfles op de helling

Het statiegeldsysteem met hervulbare petflessen voor frisdranken en bronwater is ,,op termijn niet houdbaar''. Dat schrijft staatssecretaris Van Geel (Milieu) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

De Nederlandse frisdrankindustrie wil al jaren van dit hergebruiksysteem af, omdat inzamelen, schoonmaken en weer opnieuw vullen van de plastic flessen duurder is dan petflessen eenmalig gebruiken. In het zogeheten verpakkingsconvenant tussen bedrijfsleven, overheid en milieu-organisaties is in het verleden toch afgesproken het hervulsysteem te handhaven, omdat daardoor minder frisdrankflessen in het afval terechtkomen.

Intussen is echter gebleken dat het Nederlandse statiegeldsysteem op bezwaren stuit in Brussel. De Europese Commissie vindt dat het verplicht hergebruiken van petflessen de toegang tot de Nederlandse water- en frisdrankenmarkt belemmert. Terwijl in andere EU-landen wel met eenmalige plastic flessen gewerkt wordt, is een buitenlandse frisdrankfabrikant die zijn producten op de Nederlandse markt wil brengen, verplicht een distributiesysteem op te zetten voor het innemen van flessen. Dat is een concurrentienadeel.

Vanaf 2005 komt er daarom waarschijnlijk een nieuw systeem, waarbij frisdrank ook in Nederland in eenmalig te gebruiken flessen zal worden verpakt, verwacht Van Geel. Om te voorkomen dat er hierdoor meer flessen in het afval terechtkomen, moeten ze wel gescheiden worden ingezameld, zodat het materiaal hergebruikt kan worden. ,,Het milieuverlies dat hierdoor optreedt, wordt gecompenseerd door de milieuwinst die ontstaat door het opzetten van een inzamelsysteem voor kleine petflesjes'', schrijft Van Geel.

Nu worden kleine frisdrankflesjes nog niet apart ingezameld. De frisdrankindustrie moet hiervoor, in overleg met Van Geel, een inzamelsysteem bedenken. Van Geel is van plan om het percentage grote en kleine petflessen dat minimaal ingezameld moet worden vast te leggen. Als de frisdrankindustrie er niet in slaagt dit percentage te halen, overweegt hij behalve op grote ook op kleine petflessen statiegeld in te voeren. In het huidige verpakkingsconvenant, dat nog tot en met 2005 geldig is, geldt al een vergelijkbare afspraak voor blikjes. Als die te weinig hergebruikt worden, dreigt Van Geel ook hier statiegeld op te gaan heffen – wat in Duitsland overigens tot een chaos heeft geleid.

Enkele milieugroepen, waaronder Greenpeace en de Stichting Natuur en Milieu, hebben eerder deze week het Recycling Netwerk opgericht, dat pleit voor handhaving van het hergebruiksysteem van petflessen. Volgens het netwerk, dat ook voor statiegeld op kleine frisdrankflesjes en blikjes is, leidt de invoering van eenmalig te gebruiken flessen tot 2,5 keer zo veel afval en 60 tot 70 procent meer energieverbruik.