Nieuwe generatie

Met Mark Rutte (1967) zet de VVD een stevige staatssecretaris op het `vechtdepartement' Onderwijs. Partijleider Zalm en fractievoorzitter Van Aartsen hopen met deze transfer weer meer greep te krijgen op het onderwijsbeleid. Hij moet beter dan de vorige week afgetreden Nijs tegenwicht gaan bieden aan de politiek ervarener minister Maria van der Hoeven (CDA).

Rutte, die geschiedenis studeerde in Leiden, wordt beschouwd als een begaafd onderhandelaar. Als staatssecretaris op Sociale Zaken wordt hij geroemd om zijn communicatieve gaven tijdens de moeizame onderhandelingen met het kabinet over loonmatiging en VUT en prepensioen. Rutte trad tevens op als `postillon d'amour' tussen zijn minister De Geus (CDA) en de topman van het uitkeringsinstituut UWV, Joustra, tijdens het conflict over de inrichting van diens kantoor.

De van Unilever afkomstige Rutte wordt binnen de VVD als een high potential beschouwd. Hij is sinds zijn zeventiende actief in de VVD. Als voorzitter van jongerenafdeling JOVD bepleitte hij het samengaan van de VVD met D66 en een vergaande samenwerking met de PvdA. Die progressieve mening verkondigde hij begin dit jaar opnieuw, toen hij met Melanie Schultz van Haegen, staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, pleitte voor omvorming van de VVD tot een sociaal-liberale partij. ,,We zijn nog te veel de partij van Wassenaar, rijke mensen, asociaal beleid. Dat beeld is achterhaald, wij zijn veel socialer dan de PvdA'', zei Rutte.

De ingrijpendste wijziging die Rutte als staatssecretaris tot stand bracht, is de Wet werk en bijstand. Deze legt meer verantwoordelijkheid bij de gemeenten en is strenger voor uitkeringsgerechtigden. Hoewel niet alle partijen tevreden zijn gemeenten klagen over te weinig geld en bijstandsgerechtigden blijken vaak nog steeds onvindbaar als er asperges gestoken moeten worden heeft Rutte toch veel krediet verworven met deze operatie om de bijstand `activerender' te maken. Dat geldt ook voor het compromis dat hij uitwerkte over de toestroom van werknemers uit nieuwe EU-lidstaten.

Kenmerkend is zijn enthousiasme en zijn ijver. Bij zijn entree in de politiek gaf Rutte aan na vier jaar te willen terugkeren naar het bedrijfsleven. Of dat nog steeds zijn ambitie is, is niet bekend. Duidelijk is dat binnen de VVD er ook kansen voor hem liggen.