Nederland ten prooi aan angst en onzekerheid

Uitgerekend tegen aartsrivaal Duitsland toonde het Nederlands elftal gebrek aan lef. Het moet voor de technische staf van Oranje een bittere ontgoocheling zijn geweest om te zien hoe angstig een op papier aanvallend tactisch concept werd uitgevoerd. Uiteraard was het vertrouwen na een mislukte oefencampagne niet groot, maar na een start waarin Van Nistelrooy al in de tweede minuut een levensgrote kans kreeg, hoefden de Nederlandse internationals niet in hun schulp te kruipen.

De boze leeuw werd een angstig katje. Zeker na de gelukkige openingstreffer van de nieuwe Bayern-middenvelder Frings, een diagonaal voor het doel geschoten vrije trap waarop keeper Van der Sar zich verkeek en waarbij Cocu de bal bewust niet beroerde om geen eigen doelpunt te maken. Pas in de tweede helft kwam er meer verzet. Het Nederlandse `bioscooppubliek' op de voor het merendeel oranje gekleurde tribunes deelde in het defaitisme en zweeg tot een bevlieging bij Van der Meyde (voorzet) en Van Nistelrooy (fraaie afronding) weer hoop gaf.

Beide spelers haalden in de rest van de wedstrijd overigens een dikke onvoldoende. Van der Meyde zag bijna al zijn acties mislukken. Volgens de Duitsers werd hij door Lahm uit de wedstrijd gespeeld, maar het was toch voornamelijk de reserve van Internazionale zelf die faalde. Het wordt tijd dat de pas herstelde Robben zich gaat aandienen, zodat Overmars op de rechtervleugel kan spelen. Of Seedorf moet nog ambities koesteren voor deze weer openstaande vacature.

Gisteravond had bondscoach Advocaat weinig alternatieven. Hij zocht de renovatie aan de linkerkant. Zenden speelde er te teruggetrokken en werd vervangen door Overmars. Davids werd na de rust opgeofferd voor het directere spel van Sneijder. Mede door de geringe aanvoer van de vleugels verbleekte Van Nistelrooy tot een modale spits, al was zijn treffer om in te lijsten. De ster van Manchester United had zelfs moeite een bal te controleren. Onder meer dankzij de ondersteuning van de ingevallen Van Hooijdonk schoot Oranje in de tweede helft zes keer op het Duitse doel, voor rust slechts één keer.

Overmars zorgde voor aanzienlijk meer dreiging op de linkerflank dan Zenden. Hij is misschien niet meer zo watervlug als vroeger, maar hij blijft lastig te verdedigen. De gedisciplineerd spelende Duitsers gaven rechtsback Friedrich onmiddellijk rugdekking wanneer de afgedankte linkerspits van Barcelona zijn acties verrichte. Daardoor kreeg Van Nistelrooy in het centrum van de aanval meer lucht. Overmars zorgde voor de meerwaarde die Zenden niet kon bieden.

Advocaat constateerde dat de Duitse centrale verdedigers Wörns en Nowotny meer risico in hun spel durfden te leggen dan Cocu en Stam aan de andere kant. Vooral aanvoerder Cocu mocht zich dat aanrekenen. De routinier van Oranje nam te weinig initiatief en speelde een groot deel van de wedstrijd op safe. Hij moest op zijn hoede zijn voor uitblinker Ballack, maar met zijn behoedzame optreden maakte Cocu het de Bayern-ster wel heel gemakkelijk. De vertrekkende man van FC Barcelona (Cocu) zat in de tang bij de beoogde nieuwe man (Ballack) van de Catalaanse club.

In de rust, in de kleedkamer, daagde de geïrriteerde Advocaat een paar spelers uit. Tegen de directe tegenstanders van Ballack, Baumann en Hamann, vermoedelijk Cocu, Van der Vaart en Sneijder, zei de bondscoach: ,,Laat nou maar eens zien wie van jullie de beste is.''

Het Nederlands elftal had tegen de Duitsers last van een bekend euvel: de spitsen werden slecht bereikt. Het wordt de komende dagen interessant te zien hoe Advocaat hieraan gaat sleutelen. De bondscoach kan zich niet meer permitteren Sneijder buiten de ploeg te laten. Cocu zou een stap terug kunnen doen naar het centrum van de defensie, op de plek van de matige `opbouwer' Bouma. Als organisator lijkt hij daar meer op zijn plaats. De vraag is alleen wie hem moet vervangen op het middenveld. Advocaat ziet op de positie van Cocu het liefst een controlerende speler en dat is Sneijder in elk geval niet.

Kortom, er gloort nog geen licht in de tunnel die moet leiden naar een ingespeeld elftal en een vaste speelwijze. En dat is misschien wel de meest verontrustende conclusie na de puntendeling tegen de Duitsers. In het duel met de Tsjechen kan Oranje zich zaterdag in Aveiro geen nederlaag veroorloven. Het is allerminst nadelig voor het Nederlands elftal dat het team van bondscoach Brückner `slechts' met 2-1 won van Letland. Oranje treft in de laatste groepswedstrijd mogelijk een minder strijdlustige Letse ploeg en kan daardoor wellicht een grotere marge produceren.

In tegenstelling tot Advocaat maakte de Duitse bondscoach Völler in Estadio do Dragão van Porto een ontspannen indruk. Er was zelfs tijd voor grapjes toen hij even overging op het Italiaans. De voormalige international kon leven met het gelijkspel. Hij maakte zich geen zorgen over de mogelijkheid dat de mindere tweede helft van Duitse zijde negatieve herinneringen achterlaat bij zijn spelers. ,,Want er mag juist geen ruimte zijn voor zelfgenoegzaamheid.''

De Duitsers lieten zich af en toe erg ver terugzakken. Ze missen kwaliteit, maar ze hebben een team én een systeem. Oranje bestaat nog te veel uit een stel individualisten met wat meer technische bagage, maar zonder onderlinge verbondenheid. Dan sluipt angst en onzekerheid al snel in de ploeg. Zeker in een elftal dat in tactisch opzicht geen hoogvliegers kent. En daarin kon het Nederlandse elftal zich in het verleden juist onderscheiden op eindtoernooien. Het gebrek aan `voetbalintelligentie' vraagt om een nog eenvoudiger tactiek.

Nederland

1

Duitsland

1

Ruststand 0-1. 30. Frings 0-1, 81. Van Nistelrooy 1-1. Schds: Frisk (Zwe). Tsch: 46.600. Gele kaarten: Kuranyi, Ballack (Duitsland), Cocu en Stam (Nederland).