Marokkaanse groeipijnen in debuut van Faouzi Bensaïdi

De Marokkaanse film Mille mois begint met een tijdsaanduiding. Het is ramadan, 1981. Tijdens de vastenmaand volgen we de bewoners van een klein dorpje in het Atlasgebergte. Het personage dat het meest in beeld komt is de zevenjarige Mehdi, maar anders dan in veel Iraanse films waarin kinderen de belangrijkste protagonist zijn, zien we slechts een deel van de gebeurtenissen door zijn ogen. Debuterend regisseur Bensaïdi laat bovendien veel buiten beeld gebeuren, zowel voor Mehdi als voor de toeschouwer.

Dit principe wordt al in een van de eerste scènes gehanteerd. Hierin gooien Mehdi en zijn klasgenoten stenen naar een pompstation. Een boze pompbediende achtervolgt ze en allen verdwijnen uit beeld. De camera blijft gericht op de pomp. Even later stapt de bediende het kader weer in, een leren tas in zijn hand. Thuis zegt Mehdi dat zijn tas door een valse hond is weggegrist. Pas een kwartier later wordt de sequentie op terloopse wijze afgerond als er op de deur wordt gebonsd en de pompbediende de tas weer teruggeeft.

Zo rondt Bensaïdi een aantal scènes pas veel later af. Die vertraging in het geven van informatie geldt ook binnen de film zelf. Zo denkt Mehdi dat zijn vader in Frankrijk woont, maar in werkelijkheid zit hij als stakingsleider gevangen in een dorpje even verderop.

Deze verteltechniek vergt een oplettende kijker. Anders mis je de soms subtiele speldenprikjes die Bensaïdi in Mille mois verwerkt. Zoals de subplot over de rebelse dochter van de plaatselijke kaid, die naar westerse muziek luistert, make-up draagt tijdens de ramadan en Mehdi de waarheid over zijn vader vertelt. De taxichauffeur die haar vervoert moppert over haar `vulgaire' uiterlijk en het verkwanselen van islamitische idealen maar kijkt ondertussen verlekkerd in zijn achteruitkijkspiegel. Later leren we dat ze verongelukt is. Bensaïdi zegt het niet, maar het moet wel de schuld zijn van de heetgebakerde taxibestuurder die meer oog voor haar had dan voor de weg.

Toch durft de film niet expliciet te zijn in zijn kritiek op de dubbele moraal van een islamitische gemeenschap. Zo moet het iets betekenen dat de film zich in 1981 afspeelt. Is het een keerpunt in de Marokkaanse politieke of religieuze geschiedenis? Uitsluitsel hierover geeft Mille mois niet. Waardoor uiteindelijk slechts een aardig verhaaltje over de groeipijnen van een arm Marokkaans jongetje in een stoffig bergdorpje overblijft.

Mille mois. Regie: Faouzi Bensaïdi. Met: Fouad Labied, Nezha Rahil, Mohammed Majd. In: 4 bioscopen.