Europeanen zijn gevaarlijk anti-joods

De negatieve Europese houding ten opzichte van Amerika en Israël is gevaarlijk, vindt Per Ahlmark, oud-vice-premier van Zweden.

Antisemitisme, antizionisme en anti-Amerikanisme worden in het huidige Europa almaar feller en raken steeds meer verweven. Ze komen voort uit een verblinding die gepaard gaat met een vreemde mengeling van vervreemding, schuldgevoel en angst voor zowel Israël als Amerika.

Miljoenen Europeanen weigeren Israël te zien als een land dat voor zijn leven vecht. Israël kan zich niet veroorloven ook maar één grote oorlog te verliezen,want dat zou het einde betekenen van de joodse democratische staat. Maar enorme aantallen Europeanen vinden dat de Israëliërs fundamenteel tekortschieten: ze zoeken nooit een compromis; ze lossen politieke problemen bij voorkeur op met behulp van militaire middelen.

Ook met de Europese houding tegenover de VS is iets dergelijks aan de hand. Kijk naar Europa, zeggen veel Europeanen, wij hebben een halt toegeroepen aan oorlogen, gevaarlijk nationalisme en dictaturen. We hebben een vreedzame Europese Unie gesticht. Wij voeren geen oorlog; wij onderhandelen. We besteden niet al onze middelen aan wapens. De rest van de wereld zou van ons moeten leren hoe je kunt samenleven.

Als Zweed hoor ik dat soort poeha al mijn hele leven: dat het neutrale Zweden een morele grote mogendheid is. Nu is deze borstklopperij de ideologie van de Europese Unie geworden. Wij zijn het ethische continent. Noem het de `verzweding' van Europa.

Ja, de huidige EU is een wonder voor een continent waar in de moderne geschiedenis twee totalitaire bewegingen – het communisme en het nazisme – zeeën van bloed hebben vergoten. Maar wat Europa vergeet, is hoe deze ideologieën werden overwonnen. Zonder het Amerikaanse leger zou West-Europa in 1945 niet bevrijd zijn. Zonder het Marshallplan en de NAVO zou het niet economisch op de been geholpen zijn. Zonder de indammingspolitiek onder de Amerikaanse veiligheidsparaplu zou het Rode Leger de vrijheidsdroom in Oost-Europa hebben gesmoord of wel Europese eenheid hebben gebracht – maar dan onder een vlag met rode sterren.

De West-Europeanen vergeten ook dat sommige delen van de wereld nooit vrijheid hebben gekend. Op veel plaatsen zijn martelkamers de norm en gaat het niet om de potsierlijke en beschamende fouten van troepen waarop gebrekkig toezicht wordt gehouden. Wie op dergelijke plaatsen `op zijn Europees' probeert te onderhandelen – zonder de militaire macht om de diplomatie te ondersteunen – zou zich belachelijk maken.

In plaats van steun te geven aan degenen die strijden tegen het internationale terrorisme, proberen veel Europeanen de schuld van de verspreiding van het terrorisme bij Israël en de VS te leggen. Dat is de nieuwste Europese waan. De toegeeflijkheid van Spanje in de geest van München komt voor uit deze gedachtegang.

Maar als Spanje – en Europa als geheel – in april nu eens omgekeerd had gereageerd op de aanslag op de trein in Madrid en had gezegd: ,,Wij beloven dat we vanwege dit bloedbad onze bijdrage aan de stabilisatie van Irak zullen verdubbelen door tweemaal zoveel troepen, deskundigen, technici,

leraren, politieagenten, artsen en miljarden euro's te sturen ter ondersteuning van de geallieerde strijdkrachten en hun Iraakse medewerkers.'' Dan zou de triomf van de terroristen zijn omgezet in een triomf tegen de terreur.

De beelden die veel Europeanen koesteren van Amerika en Israël scheppen het politieke klimaat voor een aantal akelige vooroordelen. Zo zijn er de Grote Satan en de Kleine Satan. Amerika zou de wereld willen beheersen – precies de aantijgingen die in de traditionele antisemitische retoriek over de joden worden gemaakt. Volgens de hedendaagse antizionistische retoriek is Israël eropuit het hele Midden-Oosten te beheersen. Dergelijke denkbeelden blijken uit opiniepeilingen waarin Europeanen stellen dat Israël en de VS de ware gevaren voor de wereldvrede zijn.

Volgens de Britse schrijver Ian Buruma heeft deze Europese woede jegens Amerika en Israël met schuldgevoel en angst te maken. De twee wereldoorlogen hebben tot zo'n rampzalige slachting geleid dat het `nooit meer' werd geinterpreteerd als ,,welzijn in eigen land, non-interventie in het buitenland''. Het probleem met dit concept is dat het alleen levensvatbaar was onder bescherming van de Amerikaanse macht.

Extreem anti-Amerikanisme en antizionisme smelten in feite samen. Het zogenaamde vredesaffiche `Hitler had Twee Zonen: Bush en Sharon', dat te zien is bij Europese anti-oorlogsbetogingen, combineert de trivialisering van het nazisme met de demonisering van zowel de slachtoffers van het nazisme als degenen die het nazisme verslagen hebben.

Veel hiervan komt voort uit een onbewust Europees schuldgevoel over de holocaust. De slachtoffers van de holocaust – en hun kinderen en kleinkinderen – doen nu zogenaamd anderen aan wat hun is aangedaan. Door moordenaar en slachtoffer gelijk te stellen, wassen wij onze handen in onschuld.

Dit patroon van antizionisme en anti-Amerikanisme komt steeds weer terug. De `akelige Israëliër' en de `akelige Amerikaan' lijken familie van elkaar te zijn. De `akelige jood' krijgt de hoofdrol in de belastering als de zogeheten neoconservatieven de schuld krijgen van zowel het Amerikaanse militarisme als de Israëlische wreedheden en dan worden selectief opgenoemd: Wolfowitz, Perle, Abrams, Kristol, enz. Dit is een nieuwe versie van de oude mythe dat de VS door joden worden geregeerd.

Eerder dit jaar legde hoofdredacteur Josef Joffe van Die Zeit de vinger op de zere plek (Opinie & Debat 22 mei jl.): evenals de joden gaan de Amerikanen door voor egoïstisch en arrogant. Evenals de joden worden ze beheerst door een fundamentalistische godsdienst waardoor ze star en gevaarlijk worden. Evenals de joden zijn de Amerikanen kapitalistische gelddelvers die als hoogste waarde de financiën huldigen. ,,Amerika en Israël zijn de buitenstaanders – zoals de joden dat tot aan de 21ste eeuw altijd al zijn geweest'', zei Joffe.

De verbanden tussen antisemitisme, antizionisme en anti-Amerikanisme zijn maar al te reëel. Als de Europese leiders deze onzalige drie-eenheid niet onverbloemd veroordelen, zal die niet alleen de Midden-Oostenpolitiek maar ook de transatlantische betrekkingen vergiftigen.

Per Ahlmark is oud-vice-premier van Zweden © project syndicate