De Dagobert Duck-club

Veel geld bezitten wil (bijna) iedereen wel, maar het is slechts weinigen gegund en de rijkdom is ongelijk verdeeld. Omstreeks een op de zes mensen op aarde leeft op hooguit een dollar per dag, ongeveer een op de duizend wereldbewoners heeft de beschikking over ten minste een miljoen dollar (830.000 euro). Dat wil zeggen: contant geld of vermogen in direct opvraagbare beleggingen zoals aandelen. Bij elkaar bezitten ze een slordige 28,8 biljoen dollar, meer dan vijftig keer zoveel als de totale omvang van de Nederlandse economie. Dat is geen klein geld.

Uit het jaarlijkse World Wealth Report dat de zakenbank Merrill Lynch en automatiseerder Capgemini uitgeven, blijkt dat de miljonairsclub van de wereld een uitstekend jaar achter de rug heeft. Wereldwijd nam het aantal miljonairs toe, vooral in de Verenigde Staten, China en India. De groei bleef achter in Europa, evenals in het Midden-Oosten en Latijns-Amerika. In Nederland stagneert het aantal miljonairs op omstreeks honderdduizend mensen. Dat zijn er overigens nog altijd meer dan het aantal miljonairs in Rusland, Brazilië of zelfs India, landen waar veel meer mensen wonen. Opmerkelijk genoeg telt Europa in absolute aantallen meer particulieren met veel geld dan de Verenigde Staten. En dat ondanks het strengere belastingregime en de aanwezigheid van een omvangrijke verzorgingsstaat in Europa. Hoe de vermogensomvang is berekend en of deze vermogens zijn ondergebracht in belastingparadijzen, vermeldt het rapport niet.

De dynamiek van de particuliere vermogens houdt rechtstreeks verband met de prestaties van de nationale economieën. Sterke economische groei in een land vertaalt zich in een sterkere toename van het aantal rijke mensen. Een stagnerende economie, zoals in Nederland en andere Noord-Europese landen al enkele jaren het geval is, dempt de miljonairsgroei. Vermogensbezitters profiteerden het afgelopen jaar ook van het herstel van de internationale financiële markten. Ze zijn actieve beleggers en gemiddeld genomen is hun totale vermogen terug op het niveau van vóór de instorting van de beurzen in 2001/2002.

Bestaan er gevaren in de concentratie van rijkdom in de handen van een beperkte groep mensen? Zonder twijfel en er zijn ethische kanttekeningen bij de kloof tussen arm en rijk te maken. Maar als vermogen gebruikt wordt voor productieve investeringen, komt het een veelvoud van mensen ten goede. En de prikkel tot het vergaren van rijkdom drijft mensen om te ondernemen. Nederland maar ook andere Europese landen moeten het zich daarom aantrekken dat de sterkste groei van het aantal miljonairs niet hier is, maar in Azië en de Verenigde Staten. Het is een graadmeter van het economische klimaat. Het World Wealth Report verwacht dat de groei van het aantal miljonairs en van de omvang van hun vermogens in de nabije toekomst met zo'n zeven procent per jaar zal doorzetten. Voor particulieren met een bescheiden spaarrekening biedt dat een houvast.