Commissie behandelt Goudstikker

De Restitutie-commissie gaat zich buigen over de claim van de erven-Goudstikker, die in de Tweede Wereldoorlog verkochte kunstwerken terugeisen van de Nederlandse staat.

De Restitutie-commissie heeft vanmorgen bevestigd een adviesaanvraag van staatssecretaris Van der Laan (Cultuur) te hebben ontvangen voor de zaak-Goudstikker. De erfgenamen van de kunsthandelaar Jacques Goudstikker (1897-1940), zijn blij met de behandeling door de Restitutie-commissie. ,,Na al het juridisch getouwtrek kan er eindelijk eens inhoudelijk worden gesproken over de zaak'', zegt advocaat R. van Holthe tot Echten.

Marei von Saher, de Amerikaanse schoondochter van Goudstikker, is sinds 1997 verwikkeld in een strijd met de Nederlandse regering over 235 schilderijen. Nadat Jacques Goudstikker in mei 1940 op zijn vlucht naar Engeland om het leven was gekomen, werd zijn collectie door zijn zaakwaarnemers verkocht. Na de oorlog kwamen 300 verkochte schilderijen terug naar Nederland, maar de weduwe van Goudstikker zag af van de schilderijen in een schikking met de Nederlandse staat. Een deel van die schilderijen werd op een veiling verkocht, de overige 235 hangen nu in Nederlandse musea en ambassades.

Von Saher diende begin 1998 een claim in voor de 235 schilderijen, omdat zij indertijd zou zijn misleid door de Stichting Nederlands Kunstbezit, die na de oorlog belast was met de teruggave van de uit Duitsland gerecupereerde kunst. Nadat haar claim was afgewezen stapte ze naar de rechter, die in december 1999 haar eis tot rechtsherstel afwees op grond van de naoorlogse schikking na de oorlog. Daarmee leken de mogelijkheden voor de erven-Goudstikker uitgeput, maar de Restitutie-commissie biedt een nieuwe kans.

Deze commissie die brengt sinds 2002 over elke claim afzonderlijk advies uit aan de regering en stelt zich daarbij niet overdreven formeel-juridisch op. Zo kregen de erfgenamen van de collectie-Gutmann vorig jaar hun kunstvoorwerpen terug, hoewel ook ook zij na de oorlog hadden afgezien van hun claim. De Commissie-Polak – zoals de Restitutie-commissie ook wordt genoemd – meende echter dat sprake was van ,,veranderd (historisch) inzicht''.

Vorig jaar bepaalde de regering dat de Restitutie-commissie zich behalve met claims van particulieren ook met claims over kunsthandels mag bezighouden. Eind vorig jaar gaf staatssecretaris Van der Laan aan de zaak-Goudstikker te zullen voorleggen. De behandeling kan nog wel even duren, geeft secretaris E. Campfens aan: ,,Wij doen eigen onderzoek en houden daarbij onder meer hoorzitingen. Normaal duurt het ongeveer een half jaar, maar in deze complexe zaak kan meer tijd nodig zijn.''