Reizen met een risico

Meestal weten reisbureaus goed reizen te plannen. Maar vooral bij adventure travel zijn er onverwachte succesbestemmingen.

Gijs de Graaff (Baobab): ,,Het enorme succes van Cuba de afgelopen zes jaar heeft ons verrast. Het was meteen een klapper, zo'n 500 man per jaar en het verbaast ons dat het niet opdroogt. Achteraf gezien speelt vermoedelijk het spannende van een van de laatste communistische bastions. Ik denk dat de Buena Vista-hype geen grote rol heeft gespeeld; wel de combinatie met koloniale architectuur en een rijke Caraïbische natuur. De eerste periode dat een land opengaat is er de charme van het onontdekte. Op de Sovjet-Unie was een hausse na de perestrojka. Maar vervolgens kreeg het een geweldige klap, omdat het model stond voor chaos, onveiligheid, maffia. We hadden niet zulke sterke effecten verwacht.''

De afgelopen twintig jaar zijn veel landen (opnieuw) opengesteld voor toerisme, waaronder Mongolië, Iran, Jemen en delen van China en Rusland.

Rob de Laet (Koning Aap): ,,Vietnam, Laos en Cambodja waren voorheen moeilijk te bereizen, net als Libië, dat vier jaar geleden geopend werd, maar met een imagoprobleem kampte. Je verbaast je dat er opeens zoveel mensen heen willen. Ik zag Libië als een kaal land, waar weinig te zien viel. Ik weet nu dat de kust erg groen is en er een interessant gebergte is.'' De Graaff: ,,Meteen na 11 september kregen we tot onze blijde verrassing geen afzeggingen voor Libië, die week is gewoon een groep vertrokken, terwijl we expliciet de gelegenheid boden niet te gaan.''

Uit Amerikaans onderzoek (2002) blijkt dat 85 procent van de avontuurlijke reizigers zich niet laat afschrikken door terroristische acties, terwijl bij een ander onderzoek 45 procent van de toeristen zegt enigszins tot zeer angstig te zijn om nog te vliegen.

Een onverwacht effect gezien de wereldpolitieke situatie, observeerde Sue Biggs van het Engelse reisbureau Kuoni twee jaar geleden; zij was verbaasd dat men na de aanslag op het hindoeïstische Bali op grote schaal Maleisië (moslimland) als alternatieve reisbestemming koos. De Laet: ,,Ik heb dat ook niet voorzien. Verrassend was ook Vietnam. Rond 1992 was er weinig infrastructuur: oude koloniale hotels, slechte wegen, er waren mijnenvelden en je kon moeizaam een groepsvisum krijgen. Maar je zag een enorme piek, er konden drie keer zoveel mensen heen als de reisorganisaties aankonden. Misschien speelde, achteraf gezien, dat Vietnam door de oorlog met Amerika al in het bewustzijn zat van vooral veertigers en vijftigers.

,,Het was logisch dat na de val van de apartheid het toerisme op gang kwam, maar verrassend waren de aantallen mensen die vrijwel onmiddellijk naar Zuid-Afrika gingen. Daar was niemand in die mate op voorbereid. Net als Nieuw Zeeland, dat sinds vijf jaar erg opkomt. Ook al is het landschappelijk schitterend, als ik erg ver moet vliegen, wil ik heel iets anders zien, ook op cultureel gebied.''

,,Het heeft me ook verbaasd dat Gambia – qua ziekten een venijnig land – zo makkelijk verkocht bij grotere reisbureaus, drie, vier jaar lang. Mensen vlogen voor hele korte strandvakanties af en aan, terwijl je meteen een maand vastzat aan malariatabletten. Mensen die dachten dat ze een onschuldige strandvakantie hadden geboekt, kregen malaria; er zijn zelfs enkele mensen aan overleden.''

Er kunnen ook onverwacht verschuivingen optreden.

De Graaff: ,,Het hele Midden-Oosten en Zuidoost-Azië leden onder sars en de oorlog in Irak. Daardoor kregen we capaciteitsproblemen in Latijns-Amerika. Dat was niet te voorzien; sars trad overdonderend snel op. Egypte ligt nog 20 procent lager. Syrië en Jordanië hebben zich tot mijn verbazing weer helemaal hersteld, terwijl Marokko er weinig last van heeft gehad. Het is lang niet altijd logisch hoe zoiets zich ontwikkelt.''