Marco Polo en de voetjes

Bijna iedereen kent de China-reis van Marco Polo (1254-1324) en niemand weet zeker of hij wérkelijk 24 jaar heeft rondgereisd in het Verre Oosten, in dienst van keizer Koeblai Khan, kleinzoon van Djengis Khan. Al in de Middeleeuwen was zijn reisverslag omstreden en nu vallen vooral de gaten in het verhaal op. Waarom noemt hij de Chinese Muur niet? Waarom zegt hij niks over de ingebonden voetjes en het Chinese schrift?

Om aan al die onzekerheden een einde te maken ging de National Geographic-fotograaf Michael Yamashita op reis, Marco Polo achterna. Hij pretendeert de enige te zijn die ooit zo in de voetsporen van de Venetiaanse koopman is gestapt, maar dat lijkt me onwaarschijnlijk. Yamashita's reisverslag in de vorm van de driedelige documentaire Marco Polo: The China Mystery Revealed, maakt ook niet de indruk dat hij echt overal is geweest. ,,Dat kan ook niet'', meldt de Britse historica Frances Wood, die in de documentaire nu en dan de stem van de kritische wetenschap mag vertolken. ,,Want Polo's verslag is helemaal geen aaneengesloten lijn.''

Het resultaat van Yamashita's sympathieke speurtocht is dan ook een verzameling schitterend gefilmde, maar inhoudelijk vrij oppervlakkige capita selecta van de route. Mooi, maar niet erg leerzaam. Er wordt niks onthuld, en al helemaal niet het centrale China-mysterie van Polo.

Yashimita heeft scherp gevoel voor mooie landschappen en maakt kennelijk snel contact in de stadjes waar hij neerstrijkt. Maar interessante vragen stelt hij de lokale figuren niet. Zijn stopwoord is `Amazing!' Wanneer hij in een stadje nog twee vrouwen opduikelt die op hun gebonden voeten komen aanschuifelen, komen we weinig meer te weten dan dat deze besjes trots zijn op hun voeten. ,,Amazing! En wat een kleine schoentjes, maakt u die zelf?'' Het punt hier is dat Marco Polo schreef dat sommige Chinese vrouwen altijd kleine stapjes zetten. Zie je wel, is Yamashita's snelle conclusie, Polo kon die voeten zelf natuurlijk niet zien wegens de lange gewaden! Tja, alsof Polo in ál die jaren niet van zijn lokale contacten had kunnen horen waarom die vrouwen zo raar lopen. Yamashita wil gewoon dat Polo's verhaal waar is. Best, maar de scepsis van Wood is veel overtuigender.

Marco Polo: The China Mystery Revealed. National Geographic, vanavond tot en met donderdag 0.00-0.30u.