Lampen, kleding en sieraden van jonge ontwerpers

Wie mooi wil zijn, hoeft geen pijn te lijden. Want voor Wink van Patricia Dekkers hoeft geen huid te worden doorboord, uitgerekt of gebrandmerkt. Om het oogsieraad aan te brengen is niet meer nodig dan een tubetje lijm en een paar seconden geduld. Wie daarna in de spiegel blikt, ziet zichzelf terug met goud omlijste kijkers. En niet alleen zie je er anders uit, je kijkt er ook anders door. De zware veertien karaats ooglidluifeltjes geven je een zwoele oogopslag die de wereld onderdompelt in een lome quasi-alcoholische waas.

Wink is meer opzichten een eye-catcher. Hij figureert namelijk op de affiche van 125% Design. Op deze tentoonstelling presenteren Kunstenaars&CO en vormgevingsstichting Premsela een nieuwe generatie Nederlandse ontwerpers. De titel is een ironische knipoog naar de 100% Designbeurzen in Rotterdam, Londen en Moskou waar de al gearriveerde collega's hun werk showen. En tegelijkertijd is het een verwijzing naar de harde financiële werkelijkheid van beginnend ontwerpers, van wie er veel in de WIK zitten en tot 125% van het bijstandsniveau mogen bijverdienen.

Als 125% Design een representatieve afspiegeling is van de vormgeving van morgen, dan staat ons een stevige golf sieraadkunst en mode te wachten. Niet dat alles van een zelfde niveau is. De nachtkleding met ruches en glitters van Audrey Salomon en het groene, satijnen jurkje van Spijkers & Spijkers zouden zo het rek in kunnen bij de betere boetiek. Maar ze missen het beetje extra dat Jorise de Jongs hoepelrok van isolatiemateriaal heeft.

Bij de ontwerpen van Said Mahrouf komen ze al helemaal niet in de buurt. Hij maakte onder meer een Siamese tweeling-outfit, waarbij de dragers ruggelings met elkaar verbonden zijn, en een jurk met handtassen die als gesloten blokken aan de mouwen zijn vastgenaaid. Mahroufs werk is meer dan mode, het is performance, sculptuur en harnas tegelijk.

En zo zijn er meer ontwerpers die het concept hoog in het vaandel hebben. Zoals het Haagse collectief Trapped in Suburbia, dat een gidsje maakte om met behulp van internet de leefomgeving op te fleuren.

Sonic Boom toverde een ouderwetse speelhalkast om tot mysterieuze surfmachine. Met joystick en knoppen navigeer je je een weg door een veld met in de ruimte zwevende letters. En als je dan, begeleidt door sissende sciencefictiongeluiden, een letter invliegt, verschijnt een internetpagina in beeld.

Industriële vormgeving komt er in 125% Design karig vanaf. Lag het aan de voorkeuren van de selectiecommissie? De beperkte expositieruimte? Of kwamen de inzenders gewoon niet verder dan de weinig opzienbarende tafeltjes en bank die er staan?

De echt doordachte ontwerpen in deze categorie zijn klein en conceptueel. Rogier van der Bilt vermomde een lamp als kast door de contouren van een staande schemerlamp in een kast uit te zagen. Aan het trektouwtje, dat van metaal blijkt te zijn, moet niet getrokken maar gedraaid worden.

Karin van Lieshout gaat nog een stapje verder in het verstoren van de verwachting. Wie aan haar touwtje trekt ziet in eerste instantie niets gebeuren. Bij nader onderzoek blijkt een minuscuul led-lampje in de schakelaar zelf te zijn aangesprongen.

Je klikt een nachtlampje aan dat bedoeld is om in het donker de schakelaar te kunnen vinden. Een soort van-de-regen-in-de-drup-lampje dus. Dit is vormgeving die de functie voorbij is. Die een vraagteken zet bij de functie. Maar is het dan nog vormgeving?

Tentoonstelling: 125% Design. T/m 27 juni in Retort Projectspace, Aalsmeerweg 103, Amsterdam. Open do t/m zo 13-17u.