Defensie wilde tv-uitzending verhinderen

Het ministerie van Defensie heeft gisteren via de rechtbank in Amsterdam geprobeerd een uitzending van het NOS-Journaal over marinier Erik O. te verhinderen. De rechter besliste in kort geding dat het onderwerp, mits aangepast, mocht worden uitgezonden.

In de uitzending van het NOS-Journaal wordt melding gemaakt van een intern document van justitie over sergant-majoor Erik O., die door het openbaar ministerie wordt verdacht van moord of doodslag of van dood door schuld wegens zijn betrokkenheid bij een schietincident op 27 december waarbij een Irakees om leven kwam. In het zogeheten ambtsbericht meldt de marechaussee dat O., als lid van de Bijzondere Bijstands Eenheid (BBE) bij een operatie in het buitenland ,,laagdrempelig'' zou zijn geweest bij het gebruik van geweld. Ook zou O. in één geval ,,nogal nuchter'' hebben gereageerd op een slachtoffer dat viel tijdens een van de operaties, aldus het stuk.

Volgens een woordvoerder van het ministerie spande Defensie het kort geding aan wegens ,,zorgen'' over de ,,veiligheid van de betrokken militair''. De identiteit van de leden van de antiterreureenheid wordt geheim gehouden om eventuele wraakacties achteraf te voorkomen. Alleen al ,,de suggestie'' dat de marinier had deelgenomen aan bepaalde specifieke operaties in het buitenland zou een risico voor O. kunnen opleveren, aldus Defensie.

Tijdens het kort geding, dat werd gevoerd achter gesloten deuren, voerde Defensie aan dat speciale operaties van elite-eenheden als de BBE vallen onder het staatsgeheim en niet mogen worden onthuld. De rechter bepaalde echter dat het nieuws-item mocht worden uitgezonden. Wel moesten concrete verwijzingen naar het BBE-verleden van Erik O. achterwege blijven. Het Journaal meldde daarom niet bij welke concrete actie O. betrokken was. Volgens het Journaal is O. wegens zijn optreden bij deze operatie gedecoreerd.

Volgens het journaal heeft de advocaat van Erik O., Geert Jan Knoops, inmiddels aan justitie gevraagd een onderzoek in te stellen naar het uitlekken van de deelname van Erik O. aan geheime operaties. Knoops was vanmorgen niet voor commentaar bereikbaar.

Minister Donner (Justitie, CDA) vindt dat de redactie van het NOS-Journaal een eigen morele afweging had moeten maken over het al dan niet uitzenden van delen van het strafdossier. ,,Het ambtsbericht waaruit geciteerd werd, was niet aan de NOS gericht. Het ging om zaken die niet voor hen bestemd waren'', aldus een woordvoerder van Justitie.

Het college van procureurs-generaal wil inhoudelijk niet reageren op het uitgelekte ambtsbericht. De BBE werd opgericht na de gijzeling van het Israëlische team tijdens de Olympische Spelen van 1972. De eenheid trad op bij de Molukse kapingen in de jaren '70.