Radicaal wint eerste ronde Servië

De eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Servië is gisteren gewonnen door Tomislav Nikolic, kandidaat voor de ultra-nationalistische Servische Radicale Partij (SRS). Maar zijn zege was – geheel volgens verwachting – te klein voor de absolute meerderheid.

In de tweede ronde neemt hij het op tegen Boris Tadic, de leider van de Democratische Partij DS), de partij van wijlen premier Zoran Djindjic en net als Nikolic behorend tot de oppositie.

De grootste verrassing was gisteren echter noch de eerste plaats van Nikolic, noch de tweede van Tadic, maar het catastrofaal slechte resultaat voor Dragan Maršicanin, de kandidaat van de belangrijkste regeringspartij, de Democratische Partij van Servië (DSS) van premier Vojislav Koštunica. Nikolic kreeg gisteren 30,1 procent van de stemmen, minder dan verwacht op grond van de opiniepeilingen. Tadic kreeg met 27,3 procent van de stemmen meer dan verwacht. Marˇ­sicanin – rivaal van Tadic in de strijd om de tweede plaats – kreeg maar 13,3 procent van de stemmen, véél minder dan verwacht. Hij werd niet eens derde: die plaats ging naar de multi-miljonair Bogoljub Karic, de eigenaar van een van de twee mobiele telefoonmaatschappijen van Servië, rijk geworden onder de toenmalige president Slobodan Miloševic. Hij kreeg 19,3 procent van de stemmen – een sensationeel percentage gezien Karic' achtergrond, zijn wazige programma en zijn gebrek aan politieke ervaring. De elf andere kandidaten, onder wie de leider van de socialisten van oud-president Miloˇ­sevic en een prinses uit de vroeger regerende dynastie van de Karageorgevic', eindigden ver achterin het veld.

Nikolic leek gisteren na de bekendmaking van de voorlopige uitslagen niet erg blij. Hij sprak van ,,een zoete en dierbare overwinning'', maar er kon geen lachje af en zijn commentaar op de verkiezingsuitslag beperkte zich verder tot de mededeling dat hij die ,,interessant'' vond. Hij had dan ook beduidend minder stemmen gekregen dan bij de laatste presidentsverkiezingen, in november vorig jaar – verkiezingen die ongeldig waren verklaard omdat de opkomst onder de wettelijk vereiste vijftig procent van het electoraat bleef. Gisteren was de opkomst 47 procent – lager dan de in de peilingen verwachte 54 procent – maar de bepaling over de minimaal vereiste opkomst is inmiddels uit de Servische kieswet geschrapt. Waarnemers tekenen aan dat Servië een internationaal isolement en mogelijk nieuwe strafmaatregelen wacht als Nikolic over twee weken wordt gekozen tot president van Servië. De internationale gemeenschap moet niets hebben van de plaatsvervanger van SRS-leider Vojislav Šešelj, die in Den Haag gevangen zit op beschuldiging van oorlogsmisdaden.

Tadic, zijn tegenstander over twee weken en leider van de oppositionele DS, zei in een reactie dat ,,de meerderheid van de burgers de Europese en democratische oriëntatie van Servië'' steunt. ,,Het belangrijkste is dat de radicalisering van Servië tot staan is gebracht. Maar dit is geen moment van vreugde, het is het moment van de mobilisering van alle democratische krachten'', aldus Tadic, die daarmee zonder twijfel uiting gaf aan zijn hoop, in de tweede ronde te worden gesteund door alle democratische poartijen, inclusief die van premier Koštunica, die tot nu toe niets wil weten van Tadic' DS.