Koester de klokkenluider

Het wekt geen verwondering dat Ad Bos, de man die de overheid honderden miljoenen bespaart door zijn onthullingen over de bouwfraude, niet populair is bij aannemers. Maar hij krijgt ook geen waardering van de regeringspartijen CDA en VVD. Het lijkt wel of de onthulling van de grootste bekende fraudezaak van na de oorlog deze partijen slecht uitkomt.

De woordvoerder van de VVD, J.W. Hofstra, vindt kennelijk dat alle betrokkenen hun mond moeten houden. Afgelopen februari gaf hij in de Kamer toe dat hij als commissaris van een bouwbedrijf allang wist dat deze praktijken zich voordeden. En hij zweeg erover, net als overigens duizenden andere Nederlanders. Dat is in strijd met de formulering van premier Balkenende in zijn afwijzende antwoord op het verzoek van Bos om schadevergoeding. Bos deed wat hij had moeten doen, volgens de premier. Dat vloeit voort uit ,,een maatschappelijke plicht die op eenieder rust om misstanden in de samenleving aan het licht te brengen''. Niemand in de bouwwereld, inclusief Hofstra, zag het zo, behalve Bos. Hij is er financieel door geruïneerd. Nu wordt hij in de bouw geboycot. Daar zal hij nooit meer aan het werk komen. Zijn voorbeeld is een ontmoediging voor iedereen die zijn `maatschappelijke plicht' wil vervullen. Vandaar dat de oppositiepartijen en D66 hem willen helpen.

Bos is geen louter integere klokkenluider. Hij geeft zelf toe dat hij aan de ongeoorloofde bouwpraktijken heeft meegedaan. Er loopt nog steeds een justitieel onderzoek tegen hem. Toch is het een aanfluiting van de rechtsorde als justitie alleen de klokkenluider zou vervolgen, terwijl zij honderden andere bouwfraudeurs vrijuit laat gaan. De ene na de andere verdachte ontloopt vervolging omdat termijnen verlopen of omdat justitie het niet aan kan. Boele & Van Eesteren krijgt kwijtschelding van boetes omdat deze aannemer zelf de fraude bij de NMa heeft aangemeld.

Justitie kan niet zonder klokkenluiders voor de vervolging van dit soort ingewikkelde zaken. Vandaar dat de overheid mensen die strafbare feiten melden moet koesteren. Een vaste financiële regeling uit een klokkenluidersfonds van de overheid gaat ver omdat zoiets ook valse getuigenissen zou kunnen oproepen. Maar iemand die zijn hele hebben en houden in de waagschaal stelt voor de waarheid hoort niet in de hoek te worden getrapt. Die verdient lof. Klokkenluiders kunnen een einde maken aan een in jaren gegroeide wanpraktijk. Dat dit bij het publiek in de smaak valt, bewees EU-klokkenluider Paul van Buitenen die vorige week op een eigen lijst in het Europees Parlement werd gekozen. Bos verdient een betaalde adviesrol om zijn kennis te kunnen aanwenden voor de verdere bestrijding van fraude. Minister van Economische zaken Brinkhorst heeft dat begrepen door zijn belofte om zich sterk te maken voor Bos. Hij moet dat niet vergeten. Er is winst mee te behalen.