Bundeling van consumenten op watergebied

Er komt een consumentenorganisatie voor waterkwesties, de Waterbond. De stichting wil de belangen behartigen van alle Nederlanders op het gebied van water.

De bond is opgericht door waterdeskundige Peter van Rooy en voormalig woordvoerder van de Unie van Waterschappen Jelle Leenes. De organisatie die hen voor ogen staat, is te vergelijken met de belangenvereniging Rover voor het openbaar vervoer, de ANWB voor vervoer en recreatie en de Vereniging Eigen Huis voor woningbezitters.

In de voorlopige raad van advies zit onder anderen Rien Meijerink, bestuursvoorzitter van de medische faculteit van de Rotterdamse Erasmus Universiteit. Meijerink leidde vorig jaar een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) naar een efficiënter waterbeheer in Nederland.

De oprichters van de bond vinden dat er een ,,democratisch gat'' bestaat bij het waterbeleid. Enerzijds krijgen steeds meer burgers te maken met water. De waterschapslasten stijgen de komende jaren fors. Bewoners krijgen ook te maken met plannen om in hun directe omgeving water te bergen of polders in te richten als noodoverloopgebied. Dit alles na de wateroverlast in de jaren negentig, maar ook na het doorbreken van twee veendijken vorig jaar.

Ook de maatregelen om de kwaliteit van het water te verbeteren, gaan veel geld kosten. Anderzijds is de betrokkenheid van burgers klein. ,,Een televisiespotje van het rijk over meer ruimte voor water is veel te algemeen'', zegt Jelle Leenes. Ook de betrokkenheid bij het bestuur van waterschappen is klein, ondanks ,,goedbedoelde pogingen'' om die te vergroten, bijvoorbeeld door gezamenlijke waterschapsverkiezingen. Bovendien is de controle op de doelmatigheid van de uitgaven niet groot. ,,Hoog tijd voor professionele assistentie door een onafhankelijke en deskundige organisatie. Voor een soort ombudsbureau dat, als het om water gaat, het publiek een gezicht geeft en de burgerbelangen op nationaal, regionaal of lokaal niveau behartigt'', zo schrijven de initiatiefnemers in een manifest. Als voorbeeld geldt de wateroverlast in nieuwgebouwde Vinex-wijken.

De oprichters willen met name waterschappen en gemeenten ,,achter de broek zitten'' om een goed waterbeleid te voeren. Jelle Leenes: ,,Veel stadbewoners krijgen binnenkort te maken met hogere kosten omdat de gemeenten hun rioleringen veel te laat hebben vervangen. Die gemeenten hadden beter eerder wat minder straatlantaarns en kinderspeelplaatsen moeten aanleggen.''

Ook wil de bond grote verschillen tussen tarieven van waterschappen aan het licht brengen. De oprichters willen tevens een debat over het profijtbeginsel. Leenes: ,,Nu betalen mensen op het platteland veel meer voor water dat mensen in de stad. De vraag is of dat eerlijk is. Je zou per hoofd van de bevolking een en hetzelfde bedrag moeten heffen. Dat is solidair.''

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het waterbeleid, waaronder de positie van de waterschappen. Vandaag worden Kamerleden over het initiatief geïnformeerd.