Poëzie op Rotterdamse vuilniswagens

Voor Bas Kwakman begint vandaag zijn eerste Poetry International als directeur. ,,Mensen die houden van poëzie moeten merken dat er iets aan de hand is.''

Er rijdt een vuilniswagen voorbij, langs het kantoor van Poetry International. Op de zijkant van de wagen staat een dichtregel van Rob Schouten. ,,Ze staan op honderden wagens, steeds een andere regel,'' zegt Poetry-directeur Bas Kwakman.

Het is een voorbeeld van een van de zaken die Kwakman met Poetry beoogt: zichtbaar zijn in de stad. Vanavond begint het internationaal vermaarde, zevendaagse poëziefestival in de Rotterdamse Schouwburg. Op diverse plekken, zoals de Centrale Bibliotheek en boekhandel Donner, zullen in `Poetry-boxen' video-impressies van het festival vertoond worden, gemaakt door kunstenaars. ,,Een handreiking naar de stad'', volgens Kwakman. ,,Ik zal nooit de stedelijke koorts verwekken van een filmfestival, maar ik vind wel dat mensen die geïnteresseerd zijn in poëzie moeten merken dat er iets aan de hand is.''

Bas Kwakman (1964), voorheen voorlichter bij een Rotterdamse kunststichting, trad in 2003 aan als de directeur van Poetry. Kwakman drukt zijn stempel op zijn eerste festival met beeldend kunstenaars. Zij maken video-impressies en vertonen ook werk dat een sterke relatie met poëzie heeft. Kwakman is opgeleid als beeldend kunstenaar en is medeoprichter van Tortuca, een tijdschrift voor literatuur en beeldende kunst. ,,Ik ben altijd bezig geweest op de grens van poëzie en beeldende kunst.''

Deze 35e editie van het Poetry International Festival heeft als thema `Het Heilige Boek', naar een idee van de dit jaar overleden vertaler Gerard Rasch. De aanleiding voor het thema is de nieuwe Bijbelvertaling die in oktober zal verschijnen, en waarin de nadruk ligt op de poëzie van de oorspronkelijke teksten. Op zondagavond is er een programma met oude en nieuwe psalmen, waarbij onder meer Rutger Kopland zijn eigen variant op het genre zal voordragen.

In contrast met het wat traditionele thema staat de prominente rol die de `Poetry Slam' op het festival speelt. Poetry Slam, dichters die elkaar met verbaal geweld proberen te overtroeven op het podium, is een fenomeen dat in de VS ontstond en nu ook in Europa steeds populairder wordt. Na een aantal voorrondes vindt op donderdagavond in de Schouwburg de finale plaats van het `World Slampionship'. De landskampioenen uit acht landen (onder meer de VS, Engeland, Nederland en Italië) zullen strijden om de wereldtitel. Kwakman: ,,Poetry heeft al vijf jaar een Slam-programma, maar het was nooit eerder zo'n belangrijk onderdeel. Ik verwacht dat er volgend jaar meer landen mee zullen doen. Als het te groot wordt, dan moet Slam een zelfstandig festival worden. De Slam mag niet ten koste gaan van de essentie van Poetry, de internationale poëzie.''

Is het wedstrijdprincipe van de Slam niet iets vreemds voor de meer traditionele dichters en poëzieliefhebbers? Kwakman: ,,De vaste gasten en dichters zijn er al mee vertrouwd. Ik merk ook dat jonge dichters het fenomeen goed kennen. Poetry Slam is echt een literair fenomeen in ontwikkeling, en het is de taak van het festival om de vinger aan de pols te houden. Er gebeurt ook van alles met digitale poëzie, poëzie en internet.''

Een pionier op het gebied van de digitale poëzie is de dichter Tonnus Oosterhoff, die op donderdagavond zijn in het Engels vertaalde, bewegende gedichten zal demonstreren. Kwakman: ,,Het lijkt me ook interessant om aan een web-redactrice uit Zimbabwe te vragen: hoe lukt het je om vanuit dat land zo'n prachtige website te maken?''

Poetry International Festival, 12 t/m 18 juni in de Rotterdamse Schouwburg. Telefonische reservering 010 4118110