Overname van SAP is heel moeilijk

De fusiepoging tussen softwaremakers Microsoft en SAP is mislukt, zo bleek deze week. Hoe ziet de toekomst van beide bedrijven er nu uit? ,,SAP is te groot om overgenomen te worden.''

De maandenlange flirt tussen softwarefabrikanten Microsoft en SAP, die deze week werd bekendgemaakt, heeft vooral de laatste, als potentiele overnamekandidaat, een impuls gegeven op de beurs. Microsoft steeg eveneens enigszins, en sleepte de rest van de Nasdaq, de beurs voor technologiefondsen, mee.

Al heeft de flirt, die deze lente werd afgebroken, vooralsnog nergens toe geleid, het pure feit dat de grootste softwaremaker van de Verenigde Staten lange tijd met het idee heeft gespeeld om de grootste softwaremaker van Europa over te nemen, is opzienbarend. Niet alleen vanwege de eventuele verschuiving van marktpositie die dit met zich mee zou brengen (en de mogelijke bezwaren van mededingingsautoriteiten), maar ook en vooral omdat het Microsofts grootste overname zou zijn in zijn geschiedenis. Het Duitse SAP met zo'n 50 miljard dollar (42,3 miljard euro) nummer twee in de softwaremarkt, gemeten naar beurswaarde. Gezien de hoeveelheid cash die Microsoft bezit, zou het de overname uit de broekzak kunnen betalen.

Maar Microsoft maakte het naar eigen zeggen uit omdat de 'transactie' en 'integratie' van het nieuwe bedrijf te complex zou zijn. Dat is een opmerkelijke motivatie, omdat er genoeg advocaten zijn om zo'n transactie vorm te geven, en de technologen uit Redmond, Washington anders zelden terugdeinsen voor complexiteit. Ook de fusie tussen hardwarefabrikanten Hewlett Packard en Compaq, waarvan menigeen eveneens geloofde dat die te complex was is goed uitgepakt, ook voor beleggers.

Waarschijnlijker is dat SAP na ampel beraad tot de slotsom is gekomen dat een fusie met (lees: overname door) Microsoft te weinig oplevert. Veel analisten interpreteerden het afbreken van de fusiebesprekingen ook als een bevestiging dat SAP uitstekend alleen door kan.

,,Een overname van SAP door Microsoft heeft veel meer zin voor Microsoft dan voor SAP'', zegt P. Hamerman, software-analist voor het Amerikaanse onderzoeksbureau Forrester Research. ,,Microsoft kan alleen de markt voor business-software op door zich in te kopen, met name omdat het op dit moment niet over de juiste verkoopkanalen beschikt. Microsofts verkoop is gericht op volume en kleine afnemers, terwijl SAP zich vooral richt op de grote klanten.''

Het is niet uitgesloten dat SAP een te hoge prijs vroeg. Een vijandige overname door Microsoft is onmogelijk omdat de oprichters van SAP 67 procent van de stemhebbende aandelen bezitten.

Zowel Microsoft als SAP zetten woensdag op de beurs een daling in, die donderdag aanhield (vrijdag was Wall Street gesloten wegens de begrafenis van oud-president Reagan). Aanleiding daartoe was onder andere de stellige uitspraak van H. Kagermann, de bestuursvoorzitter van SAP, dat zijn bedrijf ,,niet te koop'' is, hoewel hij er meteen diplomatiek aan toevoegde dat elke mogelijke combinatie op zijn merites wordt beoordeeld.

SAP is sinds september vorig jaar aan een opmars bezig. Zoniet Microsoft. Microsoft is jarenlang het lievelingsfonds van beleggers geweest, maar het is het barsten van de internetzeepbel in 2000 nog steeds niet te boven gekomen. De Nasdaq als geheel staat, net zoals de Dow Jones Index van industriële fondsen, dit kalenderjaar ook nog altijd op verlies.

Ironisch genoeg sloot het bedrijf dat Microsoft en SAP dwong om hun fusiebesprekingen openbaar te maken, te weten Oracle, de afgelopen week wel met winst af. Deze softwarefabrikant verscheen afgelopen maandag voor de rechter om zich te verdedigen tegen een aanklacht van het Amerikaanse ministerie van justitie, die stelt dat Oracles beoogde overname van concurrent Peoplesoft tot een duopolie leidt op de markt voor software waarmee bedrijven hun boekhouding doen. De advocaten van Oracle beweren nu dat Microsoft vorige zomer, een dag na de het eerste bod van Oracle op Peoplesoft, contact zocht met SAP. Maar of dit voor of tegen Oracles zaak pleit is onduidelijk.

Als Microsoft in is voor overnames, welke andere bedrijven zou het dan nog op het oog kunnen hebben? Het antwoord moet waarschijnlijk luiden: kleinere bedrijven. In 2001 nam Microsoft Great Plains over, en in 2002 Navision. Beide ondernemingen zijn actief in de bedrijfssoftware - voor in totaal 2,4 miljard dollar. ,,We vinden het heerlijk om kleine bedrijven, met 10, 20, 30 mensen personeel te kopen die al dan niet beursgenoteerd zijn, met veel goede mensen die wij in kunnen schakelen'', zei Steve Ballmer twee jaar geleden. In de markt voor bedrijfssoftware wemelt het van zulke kleine spelers.

Omgekeerd vragen beleggers zich af: als SAP openstaat voor een fusie, welke bedrijven zouden dan geïnteresseerd kunnen zijn? IBM misschien? Analist Hamerman ziet het niet gebeuren. ,,IBM heeft een nauwe band met Peoplesoft, dus dat zou problemen opleveren'', zegt de analist. ,,SAP is een goed functionerend en winstgevend bedrijf. Ik denk dat ze inmiddels te groot zijn om overgenomen te worden.''

    • Viktor Frölke