`Na de Iraakse verkiezingen kunnen we weg'

Minister Bot (Buitenlandse Zaken) verwacht dat de Nederlandse militairen na de verkiezingen in Irak meteen weg kunnen.

,,Irak is geen Afghanistan. Het is een land met mogelijkheden, waar de mensen vrij goed zijn opgevoed.''

,,De provincie Al-Muthanna, waar de Nederlanders zitten, wordt anderen in Irak vaak als voorbeeld voorgehouden: kijk eens, wat een rust daar heerst'', zegt minister B. Bot (Buitenlandse Zaken, CDA), kort na het kabinetsbesluit om de Nederlandse troepen nog eens acht maanden in Irak te laten blijven. Die relatieve rust is een argument temeer om nog te blijven, meent Bot: ,,We hebben nu een jaar kunnen laten zien dat het mogelijk is om stabiliteit te brengen, dan moeten we het karwei ook afmaken''.

Maar het verwijt van de PvdA in de Tweede Kamer, dat de Nederlandse regering de aanwezigheid van de troepen te zeer ziet in het licht van de gang van zaken in het provinciaalse Al-Muthanna, zonder oog voor de wijdere, chaotische Iraakse context, deelt Bot niet: ,,We zitten er in laatste instantie om in heel Irak de democratie terug te brengen. Over een paar maanden vinden er verkiezingen plaats en wordt een regering gevormd. Daarna kunnen we weg''.

Zal dat zo makkelijk zijn? Verkiezingen en het is geklaard?

,,Irak is geen Afghanistan. Het is een land met mogelijkheden, waar de mensen vrij goed zijn opgevoed. Het is natuurlijk niet gezegd dat die democratie helemaal naar onze maatstaven tot stand komt. Misschien wordt het meer een structuur waarin stammen een rol spelen. Irak is een heel moeilijk land en ik heb de afgelopen tijd ook van leiders in de Arabische landen gehoord dat die menen dat we daar niet precies een Westers democratiemodel moeten willen opleggen. Het gaat er om wat het Iraakse volk wil. Misschien kan een confederale structuur uitkomst bieden. Het wordt nog heel lastig, maar het gaat er in elk geval nu om een ontwikkeling naar democratie in gang te zetten''.

Zou je niet kunnen zeggen dat de Amerikanen er zo'n rommel van hebben gemaakt dat daar voorlopig niets goed tot stand kan komen, in Irak?

,,Het duidelijkste bewijs dat we op de goede weg zijn, vind ik de relatieve rust van de afgelopen weken. Het beeld is anders, nu de internationale gemeenschap door een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad heeft gesproken. Die resolutie is het duidelijkste bewijs dat we een stap verder zijn gekomen. Ik stel ook vast dat het de afgelopen weken in Irak rustiger is geworden. Kennelijk had het perspectief van de resolutie al een kalmering van de gemoederen tot gevolg.

,,Men ziet het einde. Het is natuurlijk best mogelijk dat er nog aanslagen komen. In onze eigen overwegingen om nog acht maanden te blijven, hebben we daaraan ook aandacht besteed. Maar afgezien van wat religieuze leiders wacht de bevolking van Irak af, stel ik vast''.

De Amerikanen hebben er in Irak een potje van gemaakt, de Europeanen helpen mede via de Veiligheidsraad Amerika uit de brand, en Holland spreekt een woordje mee. Is dat een juiste voorstelling van zaken?

,,Nou... De Amerikanen zijn natuurlijk in de VN door Europa wel gedwongen tot bepaalde zaken: meer bevoegdheden voor de Iraakse interim-regering, een duidelijk tijdpad voor verkiezingen en wat dies meer zij. Dat was voor de VS af en toe wel even moeilijk slikken, maar ze hebben het geaccepteerd. Dat dat gelukt is, was voor de regering een belangrijke overweging bij het besluit van vandaag''.

Is er niet een kans dat de huidige interim-regering toch vooral een marionettenregime van de VS is?

,,Ik stel vast dat alle bloedgroepen, alle verschilllende groeperingen in Irak er zoveel mogelijk deel van uitmaken. Ik begrijp dat deze regering op dit moment het maximaal haalbare is. Ik ga er van uit dat dit een full blooded regering is''.

U hebt wel geluk gehad dat het net deze week lukte, met die resolutie, vlak voordat het Nederlandse kabinet een besluit moest nemen.

,,Het was niet uitsluitend geluk, mag ik zeggen: ik heb zelf ook de afgelopen maanden met Franse-, Duitse- en andere collega's geweldig veel gesprekken gevoerd en gezegd hoe wij er tegenaan keken. Maar het is waar: ik had zonder die resolutie ongaarne een verlenging in het kabinet willen verdedigen. Er was ons veel aan gelegen juist

in deze vraagstukken licht te krijgen.

,,Maar het zat natuurlijk wel in de lucht, zo'n resolutie. Eerlijk gezegd moet ik zeggen dat al onze verlangens met die resolutie zijn ingewilligd. Ik hoop dus dat ons besluit brede instemming zal ontmoeten in de Tweede Kamer, ook bij de PvdA. Het lijkt me, dat het met name voor onze troepen in Irak van groot belang is, dat duidelijk wordt dat hun werk daar iets is wat het Nederlandse volk in den brede wil''.